Current Affairs in Gujarati 13th November 2025 : Current GK
૧. ભારતમાં ઓછી આવક ધરાવતા સમુદાયો માટે જીવન વીમા પહોંચ વધારવા માટે કઈ સંસ્થાએ એક્સિસ મેક્સ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ સાથે ૨૮૫ કરોડ રૂપિયાના રોકાણની ભાગીદારી કરી?
a) વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન
b) આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા નિગમ
c) એશિયાઈ વિકાસ બેંક
d) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમ
Answer: b
स्पष्टीकरण: મેક્સ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ અને એક્સિસ બેંકનું સંયુક્ત સાહસ એક્સિસ મેક્સ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સે વિશ્વ બેંકની લોન શાખા આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા નિગમ (IFC) સાથે ભાગીદારી કરી, જે સ્ત્રીઓ અને ઓછી આવક જૂથો પર કેન્દ્રિત છે। આ ભારતમાં લાઇસન્સ ધરાવતા જીવન વીમાકર્તામાં IFCનું પ્રથમ રોકાણ છે। આ "વીમા ૨૦૪૭ સુધી સૌ માટે" દ્રષ્ટિકોણ સાથે જોડાયેલું છે।
૨. ડિજિટલ ચુકવણીમાં ફિનટેક નવીનતાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI)એ કઈ નવી સહાયક કંપની શરૂ કરી?
a) NPCI ઇનોવેશન હબ
b) NPCI ટેક સોલ્યુશન્સ લિમિટેડ
c) UPI ફિનટેક વેન્ચર્સ
d) ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇનોવેશન્સ
Answer: b
स्पष्टीकरण: NPCIએ મુંબઈમાં ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટ ૨૦૨૫માં તેની ચોથી સહાયક કંપની NPCI ટેક સોલ્યુશન્સ લિમિટેડ (NTSL)ની જાહેરાત કરી। NPCI દર મહિને ૨૦ અબજથી વધુ UPI વ્યવહારો સંભાળે છે।
૩. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ વ્યક્તિ દીઠ IPO ફાઇનાન્સિંગની મર્યાદા ૧૦ લાખ રૂપિયાથી વધારીને કેટલી કરવાનો પ્રસ્તાવ આપ્યો?
a) ૧૫ લાખ રૂપિયા
b) ૨૫ લાખ રૂપિયા
c) ૫૦ લાખ રૂપિયા
d) ૧ કરોડ રૂપિયા
Answer: b
स्पष्टीकरण: RBIનો પ્રસ્તાવ મૂડી બજાર તરલતા વધારવા માટે છે, શેરો સામેના લોન ૧ કરોડ રૂપિયા સુધી અને REITs તથા InvITs પર લાગુ। આ ૧૯૯૮ પછીનું પ્રથમ સુધારો છે, જેમાં ફુગાવો અને સુધારેલ જોખમ વ્યવસ્થાપનને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવ્યું છે।
૪. ૫ અને ૧૫ વર્ષની ઉંમરના બાળકો માટે ફરજિયાત બાયોમેટ્રિક અપડેટને પ્રોત્સાહન આપવા માટે UIDAIએ કઈ સંસ્થા સાથે સમજૂતી કરાર કર્યો?
a) રાષ્ટ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી સંસ્થા
b) બિહેવિયરલ ઇનસાઇટ્સ લિમિટેડ
c) કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ
d) મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય
Answer: b
स्पष्टीकरण: આ ભાગીદારી કલ્યાણ અને શિક્ષણમાં આધાર પ્રમાણીકરણ માટે જાગૃતિ અને પ્રક્રિયા સરળીકરણ પર કેન્દ્રિત છે। UIDAIએ અપડેટ માટે એક વર્ષની ફી માફી આપી છે, મે ૨૦૨૫માં ૨૧૧ કરોડથી વધુ પ્રમાણીકરણ નોંધાયા।
૫. ભૂતાનની મુલાકાત દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ૧૦૨૦ MW ક્ષમતા ધરાવતા કયા જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું?
a) તાલા જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ
b) પુનત્સાંગચુ-II જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ
c) ચુખા જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ
d) કુરીચુ જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ
Answer: b
स्पष्टीकरण: મુલાકાતમાં સંબંધો મજબૂત થયા, જેમાં ૧૨૦૦ MW પુનત્સાંગચુ-I પ્રોજેક્ટની પુનઃશરૂઆત, ૪૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની ક્રેડિટ લાઇન અને નવીનીકરણીય ઊર્જા, આરોગ્ય તથા માનસિક આરોગ્ય પર ત્રણ સમજૂતીઓ સામેલ છે।
૬. કેન્દ્રીય મંત્રી મનોહર લાલે ભારતની પ્રથમ ૩ MWh-સ્કેલ વેનેડિયમ રેડોક્સ ફ્લો બેટરી (VRFB) સિસ્ટમ ક્યાં ઉદ્ઘાટન કરી?
a) IIT મદ્રાસ, ચેન્નઈ
b) NTPC NETRA, નોઇડા
c) BARC, મુંબઈ
d) ISRO, બેંગલુરુ
Answer: b
स्पष्टीकरण: સ્વદેશી VRFB નવીનીકરણીય ઊર્જા સંગ્રહને સમર્થન આપે છે, લિથિયમ-આયન બેટરીઓ કરતાં સ્કેલેબિલિટી અને સુરક્ષામાં અલગ। આ રાષ્ટ્રીય ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન અને કાર્બન તટસ્થતા લક્ષ્યો સાથે જોડાયેલું છે।
૭. શહેરી સહકારી બેંકો માટે ડિજિટલ વ્યવહારો અને લોન પહોંચ વધારવા માટે કેન્દ્રીય મંત્રી અમિત શાહે કઈ ડિજિટલ પહેલો શરૂ કરી?
a) કોઓપ ડિજિટલ વોલેટ અને કોઓપ ક્વિક લોન
b) સહકાર ડિજી પે અને સહકાર ડિજી લોન
c) UCB ફિનટેક અને UCB ક્રેડિટ હબ
d) બેંક મિત્ર પે અને લોન ઇઝ
Answer: b
स्पष्टीकरण: આ સાધનો બે વર્ષમાં ૧,૫૦૦ બેંકોને જોડવા અને ૨ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દરેક શહેરમાં એક UCB સ્થાપવાના લક્ષ્ય રાખે છે। ક્ષેત્રમાં NPA બે વર્ષમાં ૨.૮%થી ૦.૬% સુધી ઘટ્યું।
૮. સીમા પાર જળમાર્ગો પર સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જળ સમજૂતીમાં દક્ષિણ એશિયાનું પ્રથમ અને વૈશ્વિક ૫૬મું સભ્ય કયો દેશ બન્યો?
a) નેપાળ
b) બાંગ્લાદેશ
c) શ્રીલંકા
d) માલદીવ
Answer: b
स्पष्टीकरण: ૧૯૯૨ની સમજૂતીમાં પૂર જોખમ (૬૦% વસ્તી) અને સ્વચ્છતા અંતર (૬૫ મિલિયન)ને સંબોધિત કરવામાં આવ્યું છે। સિએરા લિયોન સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫માં ૫૭મું બન્યું; ભારત ૧૯૯૬ ગંગા જળ-વહેંચણી સમજૂતી જેવા દ્વિપક્ષીય કરારો વાપરે છે।
૯. જળ શક્તિ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા ૬ઠ્ઠા રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કાર ૨૦૨૪માં કયું રાજ્ય પ્રથમ રહ્યું?
a) ગુજરાત
b) મહારાષ્ટ્ર
c) રાજસ્થાન
d) તમિલનાડુ
Answer: b
स्पष्टीकरण: ૧૦ શ્રેણીઓમાં ૭૫૧ અરજીઓને માન્યતા; રાજનાંદગાંવ (છત્તીસગઢ) અને ખરગોન (મધ્ય પ્રદેશ) જેવા જિલ્લા વિજેતા; શહેરી સંસ્થાઓમાં નવી મુંબઈ (પ્રથમ)। રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ આપશે, "જળ સમૃદ્ધ ભારત"ને પ્રોત્સાહન।
૧૦. જર્મનવોચના ગ્લોબલ ક્લાઇમેટ રિસ્ક ઇન્ડેક્સ (CRI) ૨૦૨૫માં ભારત પાછલા વાર્ષિક ઇન્ડેક્સના ૧૦માથી સુધારીને કયા સ્થાને પહોંચ્યું?
a) ૧૨મું
b) ૧૫મું
c) ૧૮મું
d) ૨૦મું
Answer: b
स्पष्टीकरण: લાંબા ગાળાના ઇન્ડેક્સ (૧૯૯૫-૨૦૨૪)માં ૯મું (પહેલાં ૮મું)। ત્રણ દાયકામાં ૪૩૦ અત્યંત ઘટનાઓ, ૮૦,૦૦૦ મૃત્યુ, USD ૧૭૦ બિલિયન નુકસાન। સુધાર પ્રારંભિક ચેતવણી, રાષ્ટ્રીય જળવાયુ ફેરફાર કાર્ય યોજના અને આફત માળખાથી। વૈશ્વિક: ૯,૭૦૦ ઘટનાઓ, ૮૩૨,૦૦૦ મૃત્યુ, USD ૪.૫ ટ્રિલિયન નુકસાન।
૧૧. મતદાર યાદીના વિશેષ તીવ્ર સુધારણા (SIR)ના તબક્કા ૨માં ૧૨ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કેટલા ટકા મતદારોને ગણતરી ફોર્મ વહેંચાયા?
a) ૬૫%
b) ૭૩%
c) ૮૦%
d) ૯૦%
Answer: b
स्पष्टीकरण: ચૂંટણી આયોગે ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, કેરળ વગેરે સહિત અંડમાન-નિકોબાર, લક્ષદ્વીપ અને પુડુચેરીમાં ૩૭,૦૫,૬૮,૧૦૯ ફોર્મ વહેંચ્યા।
૧૨. દિલ્હીના લાલ કિલ્લા નજીક તાજેતરના કાર વિસ્ફોટને કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે કયા પ્રકારની ઘટના કહી?
a) ઔદ્યોગિક અકસ્માત
b) આતંકવાદી ઘટના
c) વાહન ખરાબી
d) સાયબર તોડફોડ
Answer: b
स्पष्टीकरण: મંત્રીમંડળે દુઃખ વ્યક્ત કર્યું, બે મિનિટનું મૌન રાખ્યું અને ગુનેગારો, સહયોગીઓ અને પ્રાયોજકોની ઓળખ માટે તાત્કાલિક તપાસના આદેશ આપ્યા। કોઈ નવા પુરાવા નહીં।
૧૩. દિલ્હી કાર વિસ્ફોટ કેસમાં આરોપીઓ (ડોક્ટર અને ડ્રાઇવર સહિત)એ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં કયા સ્થળની મુલાકાત લીધી હતી?
a) ઇન્ડિયા ગેટ
b) લાલ કિલ્લો
c) સંસદ ભવન
d) કુતુબ મિનાર
Answer: b
स्पष्टीकरण: સુરક્ષા અધિકારીઓએ વિસ્ફોટકોથી ભરેલા વાહનની ઘટના સાથે જોડીને લાલ કિલ્લા સ્મારકની મુલાકાતની જાણ કરી।
૧૪. અલ-કાયદા ગુજરાત આતંક ષડયંત્ર કેસમાં રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA)એ પાંચ રાજ્યોમાં કેટલા સ્થળોએ તપાસ કરી?
a) ૫
b) ૧૦
c) ૧૫
d) ૨૦
Answer: b
स्पष्टीकरण: પશ્ચિમ બંગાળ, ત્રિપુરા, મેઘાલય, હરિયાણા અને ગુજરાતમાં શંકાસ્પદો અને સહયોગીઓ પર તપાસ, ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી સ્થળાંતરીઓ સાથે સંબંધિત। ડિજિટલ ઉપકરણો અને દસ્તાવેજો જપ્ત।
૧૫. પ્રતિબંધિત જમાત-એ-ઇસ્લામી પરિસરોને લક્ષ્ય બનાવીને કાશ્મીરમાં ૫૦૦થી વધુ તપાસ અભિયાનોમાં કેટલા વ્યક્તિઓ કસ્ટડીમાં લેવાયા?
a) ૩૦૦થી વધુ
b) ૬૦૦થી વધુ
c) ૯૦૦થી વધુ
d) ૧,૨૦૦થી વધુ
Answer: b
स्पष्टीकरण: અધિકારીઓએ કસ્ટડી અને બંધનની જાણ કરી, સુરક્ષા પગલાં હેઠળ ડઝનેક પરિસરો પર દરોડા।
૧૬. ભારતીય સરકારે નિર્યાત પ્રોત્સાહન મિશનને છ વર્ષ માટે કેટલા ખર્ચ સાથે મંજૂરી આપી?
a) ₹૧૫,૦૦૦ કરોડ
b) ₹૨૦,૫૦૦ કરોડ
c) ₹૨૫,૦૬૦ કરોડ
d) ₹૩૦,૦૦૦ કરોડ
Answer: c
स्पष्टीकरण: ઉપ-યોજનાઓ નિર્યાત પ્રોત્સાહન (₹૧૦,૪૦૧ કરોડ) અને નિર્યાત દિશા (₹૧૪,૬૫૯ કરોડ) દ્વારા, અમેરિકી ઉચ્ચ ટેરિફનો સામનો કરવા નિર્યાતકોને મદદ।
૧૭. ખોટી કોઇનબેસ વેબસાઇટ્સ સાથે સંબંધિત $૨૦ મિલિયન ક્રિપ્ટો છેતરપિંડી કેસમાં અમલીકરણ નિયામક મંડળ (ED)એ કેટલી સંપત્તિ જપ્ત કરી?
a) ₹૧૦.૫ કરોડ
b) ₹૨૧.૭૧ કરોડ
c) ₹૩૫ કરોડ
d) ₹૫૦ કરોડ
Answer: b
स्पष्टीकरण: આરોપી ચિરાગ તોમર, તેના પરિવાર અને સહયોગીઓ (રાહુલ આનંદ, આકાશ વૈશ, પિયુષ પ્રશર – અમેરિકામાં ધરપકડ) સાથે સંબંધિત। કુલ જપ્તી હવે ₹૬૪.૧૫ કરોડ।
૧૮. અમેરિકી ઇતિહાસના સૌથી લાંબા ફેડરલ સરકાર શટડાઉનને સમાપ્ત કરવા લગભગ આઠ અઠવાડિયા પછી અમેરિકી હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્ઝે કયું પગલું લીધું?
a) બજેટ વિસ્તરણ પસાર કર્યું
b) શટડાઉન સમાપ્ત કરવા મતદાન માટે પરત ફર્યું
c) મુખ્ય અધિકારીઓ પર મહાભિયોગ
d) રાષ્ટ્રીય કટોકટી જાહેર કરી
Answer: b
स्पष्टीकरण: સાંસદો શટડાઉન સમાપ્ત કરવા મતદાન માટે ફરી એકઠા થયા, ચાલુ વિક્ષેપો વચ્ચે।
૧૯. કેનેડામાં G7 વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક દરમિયાન ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે લાલ કિલ્લા ઘટના પર ચર્ચા માટે કયા અમેરિકી અધિકારીને મળ્યા?
a) એન્ટોની બ્લિંકન
b) માર્કો રુબિયો
c) જેક સુલિવન
d) લિન્ડા થોમસ-ગ્રીનફિલ્ડ
Answer: b
स्पष्टीकरण: બેઠકની બાજુમાં દિલ્હી આતંક હુમલો અને દ્વિપક્ષીય ચિંતાઓ પર ચર્ચા।
૨૦. બરખાસ્ત બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાએ કહ્યું કે તેમની વાપસી તેમના દેશમાં શું પુનઃસ્થાપિત કરવા પર આધારિત છે?
a) આર્થિક સુધારા
b) ભાગીદારીવાળું લોકશાહી
c) લશ્કરી જોડાણો
d) ભારત સાથે વેપાર કરારો
Answer: b
स्पष्टीकरण: તેમણે અવામી લીગ પ્રતિબંધ દૂર કરવા અને મુક્ત ચૂંટણીઓની માંગ કરી, યુનુસ વહીવટ પર ભારત સંબંધો ખરાબ કરવા અને ઉગ્રવાદીઓને સશક્ત બનાવવાનો આરોપ મૂક્યો।
૨૧. યુક્રેનમાં રાજ્ય અણુ ઊર્જા કંપની એનર્ગોઆટમમાં ભ્રષ્ટાચાર યોજનામાં કેટલી રકમની કથિત ષડયંત્ર બહાર આવી?
a) $૫૦ મિલિયન
b) $૧૦૦ મિલિયન
c) $૧૫૦ મિલિયન
d) $૨૦૦ મિલિયન
Answer: b
स्पष्टीकरण: ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી એજન્સીઓએ ઉચ્ચ સ્તરની ષડયંત્ર ખુલ્લી કરી, જેમાં વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને ઝેલેન્સ્કીના પૂર્વ સહયોગી સામેલ। રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સ્કીએ રાજીનામા માંગ્યા।
૨૨. રશિયન સેનાઓએ યુક્રેનના કયા વિસ્તારમાં ત્રણ વસાહતો પર કબજો કર્યો, ફ્રન્ટ-લાઇન હુમલાઓ વધારતા?
a) ડોનેત્સ્ક
b) ખાર્કિવ
c) ઝાપોરિઝિયા
d) લુહાન્સ્ક
Answer: c
स्पष्टीकरण: યુક્રેનીયન સેનાઓ હવાઈ હુમલાઓને કારણે બ્લેકઆઉટથી પાછી હટી। ઓક્ટોબરમાં ડ્રોન ૨૦% અને મિસાઇલ ૪૫% અટકાવવાનો દર ઘટ્યો।
૨૩. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ માટે માફી કયા ઇઝરાયલી અધિકારી પાસે માંગી?
a) બેની ગેન્ટ્ઝ
b) ઇસાક હર્ઝોગ
c) યાઇર લેપિડ
d) નફતાલી બેનેટ
Answer: b
स्पष्टीकरण: પત્રમાં ટ્રમ્પે નેતન્યાહુને "શક્તિશાળી અને નિર્ણાયક યુદ્ધકાળ વડાપ્રધાન" કહ્યા।
૨૪. આવનારા G20 શિખર સંમેલનના અમેરિકી બહિષ્કારને "તેમનું નુકસાન" કયા દેશના નેતાએ કહ્યું?
a) બ્રાઝિલ
b) દક્ષિણ આફ્રિકા
c) ભારત
d) આર્જેન્ટિના
Answer: b
स्पष्टीकरण: દક્ષિણ આફ્રિકાના રાષ્ટ્રપતિએ આવતા અઠવાડિયે યોજાનારા સંમેલનના અમેરિકી બહિષ્કાર પર ટિપ્પણી કરી।
૨૫. વિશ્વનું સૌથી મોટું વિમાનવાહક USS ગેરાલ્ડ આર. ફોર્ડ ડ્રગ કાર્ટેલ વિરુદ્ધ અભિયાન માટે કયા વિસ્તારમાં પહોંચ્યું?
a) દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર
b) કેરેબિયન
c) મેડિટેરેનિયન
d) પર્શિયન ખાડી
Answer: b
स्पष्टीकरण: તૈનાતી અમેરિકી શક્તિ પ્રદર્શન છે, કર્નલ સેથ ક્રુમરિચે કહ્યું કે કાર્ટેલ પ્રવૃત્તિઓ "આગળ સહન કરવામાં આવશે નહીં।"