Current Affairs in Gujarati 19th August 2025 : Current GK

1. ભારતમાં તમામ ગ્રાહક કમિશનોને કમ્પ્યુટરાઇઝ કરવા અને નેટવર્ક કરવા માટે 'ઈ-જાગૃતિ' (E-Jagriti) પ્લેટફોર્મ કયા મંત્રાલયની પહેલ છે?
a) ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય
b) વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલય
c) કૃષિ મંત્રાલય
d) ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય
Answer: a) ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય
स्पष्टीकरण:
ગ્રાહકોને ઓનલાઈન ફરિયાદ દાખલ કરવા અને કેસને ટ્રેક કરવાની સુવિધા આપીને ગ્રાહક વિવાદોના પારદર્શક, કાર્યક્ષમ અને ઝડપી નિરાકરણ માટે ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ ના રોજ 'ઈ-જાગૃતિ' પ્લેટફોર્મ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
2. તાજેતરમાં સાઉદી અરેબિયા, કુવૈત અને કતારમાં મોકલવામાં આવેલી 'હલમાન' (Halman) જરદાળુનો પ્રાથમિક સ્ત્રોત ભારતનો કયો પ્રદેશ છે?
a) મહારાષ્ટ્ર
b) લદ્દાખ
c) મધ્ય પ્રદેશ
d) કર્ણાટક
Answer: b) લદ્દાખ
स्पष्टीकरण:
'હલમાન' જરદાળુ લદ્દાખના શામ પ્રદેશમાં જોવા મળતી એક પ્રીમિયમ જાત છે. આ જરદાળુનો કન્સાઈનમેન્ટ પ્રથમ વખત અખાતી દેશોમાં નિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
3. ડિબ્રુ-સાઈખોવા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ભારતના કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?
a) અરુણાચલ પ્રદેશ
b) નાગાલેન્ડ
c) મણિપુર
d) આસામ
Answer: d) આસામ
स्पष्टीकरण:
ડિબ્રુ-સાઈખોવા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન, જે યુનેસ્કો બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ છે, તે આસામના ડિબ્રુગઢ અને તિનસુકિયા જિલ્લાઓમાં આવેલું છે. તાજેતરના એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તેની મૂળ છોડની પ્રજાતિઓ તેના નદીના ઇકોસિસ્ટમને બદલી રહી છે.
4. અરુણાચલ પ્રદેશમાં 'આરોગ્યમ હેલ્થ એન્ડ વેલનેસ સેન્ટર' કઈ ભારતીય સેનાની પહેલ હેઠળ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું?
a) ઓપરેશન મૈત્રી
b) ઓપરેશન સદ્ભાવના
c) ઓપરેશન રક્ષક
d) ઓપરેશન વિજય
Answer: b) ઓપરેશન સદ્ભાવના
स्पष्टीकरण:
'આરોગ્યમ હેલ્થ એન્ડ વેલનેસ સેન્ટર', જે મૂળભૂત જીવન બચાવવાની સુવિધાઓથી સજ્જ છે, તેનું અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારતીય સેનાના 'ઓપરેશન સદ્ભાવના'ના ભાગ રૂપે ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું, જે દૂરના વિસ્તારોમાં સામાજિક સહાય પૂરી પાડવાની પહેલ છે.
5. તાજેતરમાં એક ભારતીય પર્વતારોહક દ્વારા ચઢાઈ કરવામાં આવેલો માઉન્ટ એલ્બ્રુસ (Mount Elbrus) કયા દેશમાં આવેલો છે?
a) ભારત
b) ચીન
c) ફ્રાન્સ
d) રશિયા
Answer: d) રશિયા
स्पष्टीकरण:
માઉન્ટ એલ્બ્રુસ યુરોપનું સૌથી ઊંચું શિખર છે અને તે દક્ષિણ-પશ્ચિમ રશિયાના કાકેશસ પર્વતોમાં આવેલું છે. અરુણાચલ પ્રદેશના કાબક યાનોએ તાજેતરમાં તેના પર સફળતાપૂર્વક ચઢાઈ કરી.
6. એશિયન ઓપન શોર્ટ ટ્રેક સ્પીડ સ્કેટિંગ ટ્રોફી ૨૦૨૫ ની યજમાની કરવા માટે કયો દેશ તૈયાર છે?
a) ભારત
b) જાપાન
c) ચીન
d) દક્ષિણ કોરિયા
Answer: a) ભારત
स्पष्टीकरण:
ભારત ૨૦-૨૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ દરમિયાન ઉત્તરાખંડના દેહરાદૂનમાં તેની પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય શિયાળુ રમતગમત સ્પર્ધા, એશિયન ઓપન શોર્ટ ટ્રેક સ્પીડ સ્કેટિંગ ટ્રોફી ૨૦૨૫ નું આયોજન કરશે.
7. નીચેનામાંથી કોણે ઇન્ડિયન ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ ઓફ મેલબોર્ન ૨૦૨૫માં 'બેસ્ટ ફિલ્મ ડિરેક્ટર'નો એવોર્ડ જીત્યો?
a) પ્રભુ દેવા
b) ચંદ્રલીલા ભણસાલી
c) અનુરાગ કશ્યપ
d) સંજય લીલા ભણસાલી
Answer: b) ચંદ્રલીલા ભણસાલી
स्पष्टीकरण:
ચંદ્રલીલા ભણસાલીએ ઇન્ડિયન ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ ઓફ મેલબોર્ન (IFFM) ૨૦૨૫માં 'બેસ્ટ ફિલ્મ ડિરેક્ટર'નો એવોર્ડ જીત્યો.
8. એપલની મુખ્ય મેન્યુફેક્ચરિંગ પાર્ટનર કઈ કંપનીએ તાજેતરમાં ભારતમાં આઈફોન ૧૭નું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું છે?
a) વિસ્ટ્રોન
b) પેગાટ્રોન
c) ફોક્સકોન
d) લક્સશેર
Answer: c) ફોક્સકોન
स्पष्टीकरण:
એપલના સૌથી મોટા મેન્યુફેક્ચરિંગ પાર્ટનર્સમાંથી એક, ફોક્સકોને બેંગલુરુના દેવનહલ્લી ખાતેના તેના નવા પ્લાન્ટમાં આઈફોન ૧૭નું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું છે, જે એપલની વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં ભારતની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવે છે.
9. જુલાઈ ૨૦૨૫ માં, ભારતમાં બેરોજગારીનો દર ઘટીને કેટલા ટકા થયો?
a) ૬.૧%
b) ૫.૮%
c) ૫.૨%
d) ૪.૯%
Answer: c) ૫.૨%
स्पष्टीकरण:
૧૯ ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ ના રોજ જાહેર કરાયેલા ડેટા મુજબ, જુલાઈ ૨૦૨૫ માં ભારતમાં બેરોજગારીનો દર ઘટીને ૫.૨% થયો છે.
10. તાજેતરમાં ૮૯ વર્ષની વયે અવસાન પામેલા પ્રખ્યાત ક્રિકેટર કોણ હતા?
a) શેન વોર્ન
b) બોબ સિમ્પસન
c) રિકી પોન્ટિંગ
d) માર્ક વો
Answer: b) બોબ સિમ્પસન
स्पष्टीकरण:
પ્રખ્યાત ક્રિકેટર બોબ સિમ્પસનનું તાજેતરમાં ૮૯ વર્ષની વયે અવસાન થયું.
11. કયો દેશ 'બ્યુરેવેસ્ટનિક' (Burevestnik) પરમાણુ-સંચાલિત ક્રુઝ મિસાઈલના નવા પરીક્ષણો માટે તૈયારી કરી રહ્યો છે?
a) રશિયા
b) ચીન
c) ફ્રાન્સ
d) યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ
Answer: a) રશિયા
स्पष्टीकरण:
રશિયા 'બ્યુરેવેસ્ટનિક' પરમાણુ-સંચાલિત ક્રુઝ મિસાઈલના નવા પરીક્ષણો માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે, જે સંભવિત અમર્યાદિત રેન્જ માટે જાણીતી હથિયાર પ્રણાલી છે.
12. ટાટો-II (Tato-II) જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ ભારતના કયા રાજ્યમાં આવેલો છે?
a) અરુણાચલ પ્રદેશ
b) આસામ
c) સિક્કિમ
d) પશ્ચિમ બંગાળ
Answer: a) અરુણાચલ પ્રદેશ
स्पष्टीकरण:
આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિએ તાજેતરમાં ટાટો-II જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી હતી, જે અરુણાચલ પ્રદેશમાં આવેલો છે.
13. તાજેતરમાં સમાચારમાં જોવા મળતી 'કસારોગોડિયા શીબા' (Kasargodia sheebae) અને 'પિલાર્ટા વમન' (Pilarta vaman) પ્રજાતિઓ કયા પ્રાણી સમૂહ સાથે સંબંધિત છે?
a) દેડકો
b) કરોળિયો
c) કરચલો
d) માછલી
Answer: c) કરચલો
स्पष्टीकरण:
કરચલાની આ બે નવી પ્રજાતિઓ તાજેતરમાં ભારતમાં વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા શોધવામાં આવી હતી અને તેનું નામકરણ કરવામાં આવ્યું હતું.
14. 'હેપ્ટાપ્લેરમ આસામિકમ' (Heptapleurum assamicum) નામની એક નવી છોડની પ્રજાતિ તાજેતરમાં ભારતના કયા રાજ્યમાં શોધાઈ હતી?
a) અરુણાચલ પ્રદેશ
b) આસામ
c) નાગાલેન્ડ
d) ત્રિપુરા
Answer: b) આસામ
स्पष्टीकरण:
વૈજ્ઞાનિકોએ તાજેતરમાં આ છોડની નવી પ્રજાતિ શોધી કાઢી છે, જેનું નામ તે રાજ્યના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, એટલે કે આસામ.
15. 'વિષ્ણુગડ પીપલકોટી જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ' કયા રાજ્યમાં આવેલો છે?
a) ઓડિશા
b) ઉત્તરાખંડ
c) હિમાચલ પ્રદેશ
d) મધ્ય પ્રદેશ
Answer: b) ઉત્તરાખંડ
स्पष्टीकरण:
આ જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ ઉત્તરાખંડમાં આવેલો છે, જે તેના અસંખ્ય નદી-આધારિત ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સ માટે જાણીતું રાજ્ય છે.
16. નીચેનામાંથી કઈ રશિયા દ્વારા વિકસિત આંતરખંડીય બેલિસ્ટિક મિસાઈલ છે?
a) RS-28 સરમેટ
b) DF-41
c) LGM-30 મિનિટમેન
d) અગ્નિ-V
Answer: a) RS-28 સરમેટ
स्पष्टीकरण:
RS-28 સરમેટ એ રશિયા દ્વારા વિકસિત અને તૈનાત કરવામાં આવેલી એક ભારે આંતરખંડીય બેલિસ્ટિક મિસાઈલ (ICBM) છે.
17. 'HQ-16' કયા દેશ દ્વારા વિકસિત સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઈલ (SAM) પ્રણાલી છે?
a) ચીન
b) ફ્રાન્સ
c) ઈઝરાયેલ
d) રશિયા
Answer: a) ચીન
स्पष्टीकरण:
HQ-16 એ ચીન દ્વારા વિકસિત એક મધ્યમ-શ્રેણીની હવાઈ સંરક્ષણ મિસાઈલ પ્રણાલી છે.
18. તાજેતરમાં સમાચારમાં રહેલું 'ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ' (Australopithecus) શું છે?
a) માછલીની નવી શોધાયેલી પ્રજાતિ
b) પરંપરાગત દવા
c) વિલુપ્ત પ્રાઈમેટ્સનું એક જૂથ
d) ફૂલોવાળો છોડ
Answer: c) વિલુપ્ત પ્રાઈમેટ્સનું એક જૂથ
स्पष्टीकरण:
ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ એ વિલુપ્ત હોમિનિન્સની એક જાતિ છે. આ જીનસને લગતી તાજેતરની શોધો સમાચારમાં છે.
19. એલપીજી સિલિન્ડર માટે સીધી સબસિડી પૂરી પાડવાના હેતુથી શરૂ કરાયેલી 'પહેલ' (PAHAL) યોજના માટે કયું મંત્રાલય જવાબદાર છે?
a) પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય
b) વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલય
c) કૃષિ મંત્રાલય
d) નાણા મંત્રાલય
Answer: a) પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય
स्पष्टीकरण:
'પહેલ' (પ્રત્યક્ષ હસ્તાંતરિત લાભ) યોજના પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય દ્વારા લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં સીધી રીતે એલપીજી સબસિડી ટ્રાન્સફર કરવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી.
20. કયા બે દેશોએ ૨૦૨૫ના 'ભારત-યુકે વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર' (CETa) પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જેમાં ડિજિટલ વેપાર પરનો એક પ્રકરણ શામેલ છે?
a) ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ
b) ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ
c) ભારત અને જાપાન
d) ભારત અને જર્મની
Answer: a) ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ
स्पष्टीकरण:
૨૦૨૫માં હસ્તાક્ષર કરાયેલ 'CETA' કરાર એ ભારત અને યુકે વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોને મજબૂત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે, જેમાં ડિજિટલ વેપાર પર ખાસ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
21. ૬,૦૦૦ મીટરની પાણીની ઊંડાઈ સુધી મનુષ્યને લઈ જવા માટે સ્વ-સંચાલિત માનવયુક્ત સબમર્સિબલ વિકસાવવા માટે 'સમુદ્રયાન મિશન' ક્યાં શરૂ કરવામાં આવ્યું છે?
a) ભારત
b) ચીન
c) જાપાન
d) રશિયા
Answer: a) ભારત
स्पष्टीकरण:
'સમુદ્રયાન મિશન' એ ભારતનું પ્રથમ માનવયુક્ત ઊંડા-સમુદ્ર મિશન છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ઊંડા-સમુદ્રની શોધ માટે 'મત્સ્ય ૬૦૦૦' (Matsya 6000) નામનું સબમર્સિબલ વિકસાવવાનો છે.
22. 'પ્રલય' (Pralay) મિસાઈલ, જેનું તાજેતરમાં DRDO દ્વારા ઉડાન-પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, તે કયા બે ભારતીય રાજ્યો સાથે સંબંધિત છે?
a) ઓડિશા અને તમિલનાડુ
b) ઓડિશા અને આંધ્ર પ્રદેશ
c) કર્ણાટક અને આંધ્ર પ્રદેશ
d) ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર
Answer: b) ઓડિશા અને આંધ્ર પ્રદેશ
स्पष्टीकरण:
'પ્રલય' મિસાઈલ એ સપાટીથી સપાટી પર પ્રહાર કરતી વ્યૂહાત્મક શોર્ટ-રેન્જ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ છે. તેનું ઉડાન-પરીક્ષણ ઓડિશાની ટેસ્ટિંગ રેન્જમાંથી કરવામાં આવ્યું છે.
23. કયા ભારતીય રાજ્યએ 'નારી અદાલત' (મહિલા અદાલત) પહેલ શરૂ કરી છે?
a) રાજસ્થાન
b) ગુજરાત
c) હરિયાણા
d) ઉત્તર પ્રદેશ
Answer: b) ગુજરાત
स्पष्टीकरण:
'નારી અદાલત' પહેલ, જે નાના-મોટા વિવાદો અને સમસ્યાઓનું નિવારણ લાવવા માટે એક સમુદાય-આધારિત પ્રણાલી છે, તે મહિલાઓને ઝડપી ન્યાય આપવા માટે ગુજરાતમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી.
24. 'વિશ્વ ફોટોગ્રાફી દિવસ' દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?
a) ૧૯ ઓગસ્ટ
b) ૧૫ ઓગસ્ટ
c) ૧૨ ઓગસ્ટ
d) ૧૦ ઓગસ્ટ
Answer: a) ૧૯ ઓગસ્ટ
स्पष्टीकरण:
વિશ્વ ફોટોગ્રાફી દિવસ દર વર્ષે ૧૯ ઓગસ્ટના રોજ ફોટોગ્રાફીને કલાત્મક અભિવ્યક્તિના એક સ્વરૂપ તરીકે પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઉજવવામાં આવે છે.
25. સ્ટીલ ઇકોસિસ્ટમ પર 'ભારત સ્ટીલ' આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદ-કમ-પ્રદર્શનની યજમાની કયું ભારતીય શહેર કરશે?
a) મુંબઈ
b) બેંગલુરુ
c) નવી દિલ્હી
d) ભોપાલ
Answer: c) નવી દિલ્હી
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય મંત્રી એચ.ડી. કુમારસ્વામીએ 'ભારત સ્ટીલ' માટેના સત્તાવાર લોગોનું અનાવરણ કર્યું, જેનું આયોજન નવી દિલ્હીમાં થવાનું છે.