Current Affairs in Gujarati 20th August 2025 : Current GK
1. ભારતીય રેલવે દ્વારા તાજેતરમાં શરૂ કરાયેલી કવચ 4.0 (Kavach 4.0) સ્વચાલિત ટ્રેન સુરક્ષા પ્રણાલી કઈ સંસ્થા દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે?
a) ભારત હેવી ઇલેક્ટ્રિકલ્સ લિમિટેડ (BHEL)
b) રિસર્ચ ડિઝાઇન અને સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઈઝેશન (RDSO)
c) સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO)
d) પરિવહન મંત્રાલય
Answer: b) રિસર્ચ ડિઝાઇન અને સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઈઝેશન (RDSO)
स्पष्टीकरण: કવચ 4.0 એ RDSO દ્વારા વિકસિત એક અદ્યતન સ્વચાલિત ટ્રેન સુરક્ષા પ્રણાલી છે જે ટ્રેનની ગતિને નિયંત્રિત કરીને અને માનવીય ભૂલોને ઓછી કરીને સલામતી અને કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે. તે તાજેતરમાં દિલ્હી-મુંબઈ માર્ગના મથુરા-કોટા વિભાગ પર શરૂ કરવામાં આવી હતી.
2. 'ઈ-જાગૃતિ' (E-Jagriti) પ્લેટફોર્મ કયા મંત્રાલયની પહેલ છે?
a) ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય
b) વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલય
c) કૃષિ મંત્રાલય
d) ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય
Answer: a) ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય
स्पष्टीकरण: 1 જાન્યુઆરી 2025 ના રોજ શરૂ કરાયેલ ઈ-જાગૃતિ પ્લેટફોર્મનો હેતુ ગ્રાહક વિવાદોના પારદર્શક, કાર્યક્ષમ અને ઝડપી નિરાકરણ માટે તમામ ગ્રાહક કમિશનોને કમ્પ્યુટરાઈઝ અને નેટવર્ક કરવાનો છે.
3. ભારતના કયા પ્રદેશમાં 'હલમાન જરદાળુ' (Halman apricot) મુખ્યત્વે જોવા મળે છે, જેનો પ્રથમ વખત તાજેતરમાં એક શિપમેન્ટ નિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો?
a) મહારાષ્ટ્ર
b) લદ્દાખ
c) મધ્ય પ્રદેશ
d) કર્ણાટક
Answer: b) લદ્દાખ
स्पष्टीकरण: હલમાન જરદાળુ એ લદ્દાખના શમ પ્રદેશમાં ઉગાડવામાં આવતી પ્રીમિયમ વેરાયટી છે, અને પ્રથમ વખત, 1.5 મેટ્રિક ટનનો એક શિપમેન્ટ સાઉદી અરેબિયા, કુવૈત અને કતાર મોકલવામાં આવ્યો હતો.
4. ડિબ્રુ-સાઈખોવા નેશનલ પાર્ક, જે આક્રમક છોડની પ્રજાતિઓ પરના અભ્યાસને કારણે તાજેતરમાં સમાચારમાં હતો, તે કયા રાજ્યમાં આવેલો છે?
a) અરુણાચલ પ્રદેશ
b) નાગાલેન્ડ
c) મણિપુર
d) આસામ
Answer: d) આસામ
स्पष्टीकरण: ડિબ્રુ-સાઈખોવા નેશનલ પાર્ક, જે યુનેસ્કો બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ છે, તે આસામના ડિબ્રુગઢ અને તિનસુકિયા જિલ્લામાં આવેલો છે.
5. ભારતીય સેનાની કઈ પહેલ હેઠળ તાજેતરમાં અરુણાચલ પ્રદેશમાં 'આરોગ્યમ હેલ્થ એન્ડ વેલનેસ સેન્ટર' (Arogyam Health and Wellness Centre) શરૂ કરવામાં આવ્યું?
a) ઓપરેશન મૈત્રી
b) ઓપરેશન સદ્ભાવના
c) ઓપરેશન રક્ષક
d) ઓપરેશન વિજય
Answer: b) ઓપરેશન સદ્ભાવના
स्पष्टीकरण: આરોગ્યમ હેલ્થ એન્ડ વેલનેસ સેન્ટરનું ઉદ્ઘાટન અરુણાચલ પ્રદેશના તવાંગ જિલ્લામાં ભારતીય સેનાના ઓપરેશન સદ્ભાવનાના ભાગ રૂપે, ઊંચાણવાળા વિસ્તારોના ગ્રામજનો અને પ્રવાસીઓને સમયસર આરોગ્ય સહાય પૂરી પાડવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું.
6. મનસા દેવી મંદિર, જે ભગદડને કારણે સમાચારમાં હતું, તે ઉત્તરાખંડના કયા શહેરમાં આવેલું છે?
a) ઋષિકેશ
b) દેહરાદૂન
c) અલમોરા
d) હરિદ્વાર
Answer: d) હરિદ્વાર
स्पष्टीकरण: મનસા દેવી મંદિર હરિદ્વાર, ઉત્તરાખંડમાં આવેલું એક હિંદુ મંદિર છે, જે બિલવા પર્વતની ટોચ પર સ્થિત છે.
7. કેન્દ્ર સરકારે મહારાષ્ટ્રમાં આરોગ્ય સંભાળ સુધારવા માટે તાજેતરમાં કઈ સંસ્થા પાસેથી $500 મિલિયન એકત્ર કર્યા?
a) વર્લ્ડ બેંક
b) ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ
c) યુનાઈટેડ નેશન્સ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોગ્રામ
d) એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક
Answer: d) એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક
स्पष्टीकरण: એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક (ADb) એ મહારાષ્ટ્રમાં તૃતીય આરોગ્ય સંભાળ અને તબીબી શિક્ષણને સુધારવા માટે કેન્દ્ર સરકારને $500 મિલિયન લોન આપી છે.
8. 'નાબીનગર સુપર થર્મલ પાવર પ્રોજેક્ટ,' જેનો તાજેતરમાં શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો, તે કયા રાજ્યમાં આવેલો છે?
a) બિહાર
b) ઉત્તર પ્રદેશ
c) મધ્ય પ્રદેશ
d) ગુજરાત
Answer: a) બિહાર
स्पष्टीकरण: નાબીનગર સુપર થર્મલ પાવર પ્રોજેક્ટ બિહારના ઔરંગાબાદમાં સ્થિત છે, અને NTPC દ્વારા આ પ્રદેશમાં ઊર્જા સુરક્ષા વધારવા માટે વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે.
9. 'જન વિશ્વાસ (જોગવાઈઓનું સુધારો) બિલ, 2025' કેટલા કેન્દ્રીય કાયદાઓમાં જોગવાઈઓ સુધારવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યું?
a) 16
b) 355
c) 160
d) 16
Answer: d) 16
स्पष्टीकरण: જન વિશ્વાસ બિલ, 2025, 16 કેન્દ્રીય કાયદાઓમાં 355 જોગવાઈઓમાં સુધારાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે.
10. ભારતની પ્રથમ વ્યાપારી રીતે માન્ય બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) તાજેતરમાં કયા શહેરમાં શરૂ કરવામાં આવી?
a) મુંબઈ
b) ચેન્નઈ
c) દિલ્હી
d) બેંગલુરુ
Answer: c) દિલ્હી
स्पष्टीकरण: દિલ્હીના ઉર્જા મંત્રીએ 20-મેગાવોટ (MW) BESS નું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જે દક્ષિણ એશિયાની સૌથી મોટી ઉપયોગિતા-સ્કેલ સિસ્ટમ છે.
11. 2025 માં ડૉ. બી.સી. રોય ટ્રોફી (ટાયર 1) માટે જૂનિયર બોયઝ નેશનલ ફૂટબોલ ચેમ્પિયનશિપ કયા રાજ્યએ જીતી?
a) મધ્ય પ્રદેશ
b) પશ્ચિમ બંગાળ
c) મણિપુર
d) ઝારખંડ
Answer: c) મણિપુર
स्पष्टीकरण: મણિપુરે 25 વર્ષ પછી આ ચેમ્પિયનશિપ જીતવા માટે ફાઇનલમાં પશ્ચિમ બંગાળને હરાવ્યું.
12. ટાઈફૂન કો-મે (Typhoon Co-May) તાજેતરમાં કયા દેશમાં આવ્યું, જેના કારણે લગભગ 2.83 લાખ લોકોને બહાર કાઢવામાં આવ્યા?
a) જાપાન
b) ફિલીપીન્સ
c) ચીન
d) ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહિ
Answer: d) ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહિ
स्पष्टीकरण: ટાઈફૂન કો-મે, જેને સ્થાનિક રીતે ઝુ જી કાઓ કહેવામાં આવે છે, તે ચીનના શાંઘાઈમાં ભારે પવન અને વરસાદ સાથે આવ્યું હતું.
13. કયા દેશે જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ માટે આસામના 'હરગિલા આર્મી' (Hargila Army) મોડેલને અપનાવ્યું છે?
a) નેપાળ
b) મલેશિયા
c) ઇન્ડોનેશિયા
d) કમ્બોડિયા
Answer: d) કમ્બોડિયા
स्पष्टीकरण: કમ્બોડિયાએ તેના ટોનલે સપ બાયોસ્ફિયર રિઝર્વમાં બગલાના સંરક્ષણ માટે 'હરગિલા આર્મી' મોડેલ રજૂ કર્યું છે, જેમાં સમુદાય-આગેવાની, મહિલા-કેન્દ્રિત વ્યૂહરચનાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
14. માઉન્ટ એલ્બ્રુસ (Mount Elbrus), એક શિખર જે તાજેતરમાં એક ભારતીય પર્વતારોહક દ્વારા ચઢવામાં આવ્યું હતું, તે કયા દેશમાં આવેલું છે?
a) ભારત
b) ચીન
c) ફ્રાન્સ
d) રશિયા
Answer: d) રશિયા
स्पष्टीकरण: માઉન્ટ એલ્બ્રુસ, જે યુરોપનું સૌથી ઊંચું શિખર છે, તે દક્ષિણપશ્ચિમ રશિયામાં આવેલું છે અને કોકેશસ પર્વતોનો ભાગ છે.
15. તાજેતરમાં વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા કયા દેશને રૂબેલા મુક્ત જાહેર કરવામાં આવ્યો?
a) ભારત
b) નેપાળ
c) ભૂટાન
d) બાંગ્લાદેશ
Answer: b) નેપાળ
स्पष्टीकरण: WHOએ સત્તાવાર રીતે નેપાળને રૂબેલા મુક્ત જાહેર કર્યું, જે એક નોંધપાત્ર જાહેર આરોગ્ય સિદ્ધિ છે.
16. 2026 માં 38મા બોગોટા ઇન્ટરનેશનલ બુક ફેર (FILBo) માં 'ગેસ્ટ ઓફ ઓનર' (Guest of Honour) તરીકે કયા દેશનું નામ આપવામાં આવ્યું છે?
a) ભારત
b) બ્રાઝિલ
c) કોલંબિયા
d) મેક્સિકો
Answer: a) ભારત
स्पष्टीकरण: ભારત 2026 બોગોટા ઇન્ટરનેશનલ બુક ફેરમાં 'ગેસ્ટ ઓફ ઓનર' હશે, જે કોલંબિયા સાથે મજબૂત સંબંધો તરફ એક પગલું છે.
17. સેબી (SEBI) નિયમો અનુસાર ભારતમાં સૂચિબદ્ધ કંપનીઓ માટે હાલની ન્યૂનતમ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગ (MPS) કેટલી જરૂરી છે?
a) 10%
b) 25%
c) 50%
d) 75%
Answer: b) 25%
स्पष्टीकरण: સેબી નિયમો અનુસાર, નવી સૂચિબદ્ધ કંપનીઓએ લિસ્ટિંગની તારીખથી ત્રણ વર્ષની અંદર ઓછામાં ઓછી 25% પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગને પૂર્ણ કરવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.
18. ભારતમાં પીરિયડિક લેબર ફોર્સ સર્વે (Periodic Labour Force Survey) નું સંચાલન કરવા માટે કઈ સંસ્થા જવાબદાર છે?
a) ભારતીય રિઝર્વ બેંક
b) લેબર બ્યુરો
c) નીતિ આયોગ
d) રાષ્ટ્રીય નમૂના સર્વેક્ષણ કાર્યાલય (NSSO)
Answer: d) રાષ્ટ્રીય નમૂના સર્વેક્ષણ કાર્યાલય (NSSO)
स्पष्टीकरण: રાષ્ટ્રીય નમૂના સર્વેક્ષણ કાર્યાલય (NSSO), જે આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય હેઠળ છે, પીરિયડિક લેબર ફોર્સ સર્વે કરે છે.
19. સસ્ટેનેબલ એવિએશન ફ્યુઅલ (Sustainable Aviation Fuel - SAF) નો ઉપયોગ કરવાનો પ્રાથમિક હેતુ શું છે?
a) ટિકિટના ભાવ ઘટાડવા
b) વિમાનની ઝડપ વધારવી
c) ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઓછું કરવું
d) લાંબા-અંતરની ઉડાન માટે બળતણની ઘનતા વધારવી
Answer: c) ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઓછું કરવું
स्पष्टीकरण: SAF એ ઉડ્ડયન ઉદ્યોગના ડીકાર્બોનાઇઝેશનમાં એક મુખ્ય સાધન છે કારણ કે તે પરંપરાગત જેટ ઇંધણની સરખામણીમાં ગ્રીનહાઉસ વાયુ ઉત્સર્જનને 80% સુધી ઘટાડી શકે છે.
20. વૈજ્ઞાનિકોએ તાજેતરમાં મધ્ય ભારતના કયા આદિવાસી સમુદાયમાં ક્ષય રોગ (tuberculosis) ના ઊંચા દર સાથે સંકળાયેલ એક આનુવંશિક જોડાણ શોધી કાઢ્યું છે?
a) ગોંડ
b) ભીલ
c) સહારિયા
d) બૈગા
Answer: c) સહારિયા
स्पष्टीकरण: એક આનુવંશિક અભ્યાસમાં સહારિયા આદિજાતિમાં ક્ષય રોગના અસામાન્ય રીતે ઊંચા દર સાથે સંકળાયેલ સંભવિત આનુવંશિક જોડાણ બહાર આવ્યું છે, જેને ખાસ કરીને સંવેદનશીલ આદિજાતિ જૂથ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યું છે.
21. 'સકુરા સાયન્સ પ્રોગ્રામ' (Sakura Science Programme) કયા દેશની પહેલ છે?
a) ભારત
b) જાપાન
c) દક્ષિણ કોરિયા
d) સિંગાપોર
Answer: b) જાપાન
स्पष्टीकरण: સકુરા સાયન્સ પ્રોગ્રામ એ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં યુવાનોના આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની જાપાની સરકારની એક પહેલ છે.
22. 'પ્રાયમરી અમીબિક મેનિન્ગોએન્સેફાલાઇટિસ' (PAM) શું છે, જે તાજેતરમાં કેરળના સમાચારમાં જોવા મળ્યું?
a) એક પ્રકારનું મગજનો કેન્સર
b) એક દુર્લભ અને જીવલેણ મગજનો ચેપ
c) એક ન્યુરોલોજીકલ ડિસઓર્ડર
d) એક ઓટોઇમ્યુન રોગ
Answer: b) એક દુર્લભ અને જીવલેણ મગજનો ચેપ
स्पष्टीकरण: PAM એ એક દુર્લભ અને જીવલેણ મગજનો ચેપ છે જે મુક્ત-જીવન જીવંત અમીબાને કારણે થાય છે, અને તાજેતરમાં કેરળમાં તેના કેસો નોંધાયા હતા.
23. નાઓમી ઓસાકા (Naomi Osaka) ને હરાવીને 18 વર્ષની ઉંમરે કેનેડિયન ઓપન (Canadian Open) નો ખિતાબ કોણે જીત્યો?
a) વિક્ટોરિયા મબોકો
b) લેલાહ ફર્નાન્ડીઝ
c) ઇગા સ્વીઆતેક
d) કોકો ગૉફ
Answer: a) વિક્ટોરિયા મબોકો
स्पष्टीकरण: કેનેડિયન ટેનિસ ખેલાડી વિક્ટોરિયા મબોકોએ ચાર વખતની ગ્રાન્ડ સ્લેમ ચેમ્પિયન નાઓમી ઓસાકાને હરાવીને તેમનું પ્રથમ WTA 1000 ટાઇટલ જીત્યું.
24. ગિરીશ ગુપ્તાએ તાજેતરમાં 16મી એશિયન શૂટિંગ ચેમ્પિયનશિપમાં 10 મીટર એર પિસ્તોલ મેન યુથ ઇવેન્ટમાં કયો મેડલ જીત્યો?
a) ગોલ્ડ
b) સિલ્વર
c) બ્રોન્ઝ
d) કોઈ મેડલ નહીં
Answer: c) બ્રોન્ઝ
स्पष्टीकरण: ગિરીશ ગુપ્તાએ કઝાકિસ્તાનમાં યોજાયેલી ચેમ્પિયનશિપમાં 10 મીટર એર પિસ્તોલ મેન યુથ ઇવેન્ટમાં બ્રોન્ઝ મેડલ મેળવ્યો.
25. રાણી અહલ્યાબાઈ હોલકર (Queen Ahilyabai Holkar) ની 300મી જન્મજયંતિની ઉજવણી કરતો 'મહિલા સશક્તિકરણ મહા સંમેલન' (Mahila Sashaktikaran Maha Sammelan) કાર્યક્રમ કયા શહેરમાં યોજાયો હતો?
a) પૂણે
b) વારાણસી
c) ભોપાલ
d) રાંચી
Answer: c) ભોપાલ
स्पष्टीकरण: આ કાર્યક્રમ ભોપાલમાં યોજાયો હતો, જ્યાં વડાપ્રધાને માલવા પ્રદેશની રાણીની 300મી જન્મજયંતિની ઉજવણી કરવા માટે ભાગ લીધો હતો.