Current Affairs in Gujarati 5th September 2026 : Current GK
1. ભારતમાં શિક્ષક દિવસ દર વર્ષે 5 સપ્ટેમ્બરે કયા નેતાની જન્મજયંતિ નિમિત્તે ઉજવવામાં આવે છે?
A) મહાત્મા ગાંધી
B) ડૉ. એસ. રાધાકૃષ્ણન
C) જવાહરલાલ નેહરુ
D) ડૉ. બી. આર. આંબેડકર
Answer: B
स्पष्टीकरण: શિક્ષક દિવસ 5 સપ્ટેમ્બરે ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનની જન્મજયંતિ નિમિત્તે ઉજવવામાં આવે છે. તેઓ ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ હતા.
2. 5 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે રાષ્ટ્રીય શિક્ષક પુરસ્કાર 2026 કોણ એનાયત કરશે?
A) વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી
B) શિક્ષણ મંત્રી
C) રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ
D) ઉપરાષ્ટ્રપતિ
Answer: C
स्पष्टीकरण: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ 5 સપ્ટેમ્બરે એટલે કે શિક્ષક દિવસના અવસરે વિજ્ઞાન ભવન ખાતે રાષ્ટ્રીય શિક્ષક પુરસ્કાર 2026 એનાયત કરશે.
3. રાષ્ટ્રીય શિક્ષક પુરસ્કાર 2026 હેઠળ અંદાજે કેટલા શિક્ષકો અને પ્રશિક્ષકોને સન્માનિત કરવામાં આવશે?
A) 48
B) 60
C) 82
D) 100
Answer: C
स्पष्टीकरण: અહેવાલો અનુસાર લગભગ 82 પુરસ્કાર વિજેતાઓને સન્માનિત કરવામાં આવશે. તેમાં 48 શાળાના શિક્ષકો, ઉચ્ચ શિક્ષણ ક્ષેત્રના 21 અને કૌશલ્ય વિકાસ/ઉદ્યોગસાહસિકતા ક્ષેત્રના 13 લોકોનો સમાવેશ થાય છે.
4. બાયોટેકનોલોજી સ્ટાર્ટઅપ્સમાં ખાનગી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહે કયું પ્લેટફોર્મ લોન્ચ કર્યું?
A) સ્ટાર્ટઅપ ઈન્ડિયા
B) BIO-NIVESH
C) અટલ ઇનોવેશન
D) મેક ઇન ઈન્ડિયા બાયો
Answer: B
स्पष्टीकरण: BIO-NIVESH એક વ્યૂહાત્મક પ્લેટફોર્મ છે, જે બાયોટેકનોલોજી સ્ટાર્ટઅપ્સને રોકાણકારો સાથે જોડે છે અને તેમના વિસ્તરણ તથા વ્યાપારીકરણમાં મદદ કરે છે.
5. સરકારી ખરીદીમાં કયા પ્રકારના ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે GeM એ ટેક્સટાઇલ્સ કમિટી સાથે કરાર કર્યો?
A) માત્ર નવા કપાસના ઉત્પાદનો
B) રિસાયકલ અને અપસાયકલ કરેલા ટેક્સટાઇલ ઉત્પાદનો
C) આયાત કરેલા લક્ઝરી કાપડ
D) માત્ર લશ્કરી ગણવેશ
Answer: B
स्पष्टीकरण: આ ભાગીદારીનો હેતુ GeM દ્વારા સરકારી ખરીદીમાં રિસાયકલ અને અપસાયકલ કરેલા ટેક્સટાઇલ માટે “Waste-to-Value-to-Market” ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
6. GSLV-F17/EOS-05ને સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરના કયા લોન્ચ પેડ પરથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યું?
A) પ્રથમ લોન્ચ પેડ
B) બીજું લોન્ચ પેડ
C) ત્રીજું લોન્ચ પેડ
D) મોબાઇલ લોન્ચ પેડ
Answer: B
स्पष्टीकरण: આ મિશન શ્રીહરિકોટા સ્થિત સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરના બીજા લોન્ચ પેડ (SLP) પરથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું.
7. EOS-05 ઉપગ્રહ ભૂ-સમકાલીન ભ્રમણકક્ષામાં કાર્યરત થયા બાદ તેની મુખ્ય ક્ષમતા શું હશે?
A) માત્ર ડીપ-સ્પેસ એસ્ટરોઇડ ટ્રેકિંગ
B) આપત્તિ નિરીક્ષણ, કૃષિ વગેરે માટે ભારત અને આસપાસના મોટા વિસ્તારોની લગભગ રિયલ-ટાઇમ ઇમેજિંગ
C) માત્ર હવામાનની આગાહી
D) માત્ર સંચાર રિલે
Answer: B
स्पष्टीकरण: EOS-05ને ભૂ-સમકાલીન ભ્રમણકક્ષામાંથી ભારતીય ભૂમિ અને આસપાસના વિસ્તારોની વારંવાર મલ્ટી-સ્પેક્ટ્રલ અને હાઇપર-સ્પેક્ટ્રલ ઇમેજિંગ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
8. 2026 ચાઇના માસ્ટર્સમાં ક્વાર્ટરફાઇનલમાં કઠિન જીત બાદ કઈ ભારતીય બેડમિન્ટન જોડી સેમિફાઇનલમાં પહોંચી?
A) સાત્વિકસાઈરાજ રંકીરેડ્ડી અને ચિરાગ શેટ્ટી
B) લક્ષ્ય સેન અને કિદાંબી શ્રીકાંત
C) ટ્રીસા જોલી અને ગાયત્રી ગોપીચંદ
D) એચ. એસ. પ્રણોય અને સમીર વર્મા
Answer: A
स्पष्टीकरण: સાત્વિકસાઈરાજ રંકીરેડ્ડી અને ચિરાગ શેટ્ટીએ શાનદાર વાપસી કરીને ડેનમાર્કના કિમ એસ્ટ્રપ અને એન્ડર્સ સ્કારુપ રાસમુસેનને હરાવ્યા.
9. નેપાળના ત્રિશૂલી હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટની સુરંગમાં ફસાયેલા બે કામદારોને કેટલા દિવસ બાદ જીવતા બચાવવામાં આવ્યા?
A) 3 દિવસ
B) 5 દિવસ
C) 9 દિવસ
D) 15 દિવસ
Answer: C
स्पष्टीकरण: 4 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ત્રિશૂલી 3A હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલી સુરંગમાં ફસાયેલા બે લોકોને નવ દિવસ બાદ જીવતા બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા.
10. વિદેશ મંત્રાલય (MEA) અનુસાર નેપાળમાં આવેલા પૂર દરમિયાન કેટલા ભારતીય નાગરિકો ગુમ થયા હતા?
A) લગભગ 50
B) લગભગ 100
C) 275
D) 1,000થી વધુ
Answer: C
स्पष्टीकरण: વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે નેપાળ-તિબેટ સરહદી વિસ્તારોમાં આવેલા અચાનક પૂર અંગે 275 ભારતીય નાગરિકો ગુમ હતા, જ્યારે અન્ય 166 લોકોને બચાવવામાં આવ્યા હતા.
11. પૂર બાદ નેપાળ દ્વારા માંગવામાં આવેલા આબોહવા વળતર અંગે ભારતની પ્રતિક્રિયામાં આબોહવા પરિવર્તનને શું કહેવામાં આવ્યું?
A) ભારત અને નેપાળ વચ્ચેનો માત્ર દ્વિપક્ષીય મુદ્દો
B) “સામાન્ય પડકાર”, જેમાં ઐતિહાસિક રીતે વધુ ઉત્સર્જન કરનારા દેશોએ નેતૃત્વ કરવું જોઈએ
C) માત્ર વિકસિત દેશોની જવાબદારી
D) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદનો મુદ્દો
Answer: B
स्पष्टीकरण: વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું કે આબોહવા પરિવર્તન એક “સામાન્ય પડકાર” છે અને ઐતિહાસિક રીતે સૌથી વધુ ઉત્સર્જન કરનારા વિકસિત દેશોએ ઉકેલ શોધવામાં નેતૃત્વ કરવું જોઈએ.
12. 4 સપ્ટેમ્બર 2026ની આસપાસ ઇટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોનીએ કઈ મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ મેળવી?
A) ઇટાલીની પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન
B) ઇટાલીમાં યુદ્ધ પછીના સમયગાળામાં સૌથી લાંબા સમય સુધી સતત પદ પર રહેલા વડાપ્રધાન
C) ચૂંટણીમાં હાર બાદ રાજીનામું
D) યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ તરીકે નિમણૂક
Answer: B
स्पष्टीकरण: જ્યોર્જિયા મેલોનીની સરકાર ઇટાલીની યુદ્ધ પછીના સમયગાળાની સૌથી લાંબા સમય સુધી સતત ચાલતી સરકાર બની. તેનો કાર્યકાળ 1,400 દિવસથી વધુ થયો.
13. ભારતીય નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE)ને આશરે કેટલા કદના IPO માટે નિયમનકારી મંજૂરી મળી?
A) ₹10,000 કરોડ
B) ₹20,000 કરોડ
C) ₹30,000 કરોડ
D) ₹50,000 કરોડ
Answer: C
स्पष्टीकरण: NSEને લગભગ ₹30,000 કરોડના લાંબા સમયથી રાહ જોવાઈ રહેલા IPO માટે મંજૂરી મળી છે. આ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો IPO બની શકે છે.
14. ઓગસ્ટ 2026ના અંતમાં પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર આશરે કેટલા નવા સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો?
A) 600 અબજ અમેરિકી ડૉલર
B) 700 અબજ અમેરિકી ડૉલર
C) 740.8 અબજ અમેરિકી ડૉલર
D) 800 અબજ અમેરિકી ડૉલર
Answer: C
स्पष्टीकरण: RBIના આંકડા અનુસાર વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં લગભગ 11.47 અબજ અમેરિકી ડૉલરનો વધારો થયો અને તે રેકોર્ડ 740.803 અબજ અમેરિકી ડૉલર પર પહોંચ્યો.
15. CBIના ઓપરેશન ચક્ર-VI હેઠળ અનેક રાજ્યોમાં કયા પ્રકારના કૌભાંડ સંબંધિત દરોડા પાડવામાં આવ્યા?
A) બેંક લોન છેતરપિંડી
B) “ડિજિટલ અરેસ્ટ” સિન્ડિકેટ
C) ક્રિપ્ટોકરન્સી માઇનિંગ
D) નકલી શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો
Answer: B
स्पष्टीकरण: CBIએ ઓપરેશન ચક્ર-VI હેઠળ મોટા “ડિજિટલ અરેસ્ટ” કૌભાંડના કેસોમાં 20 રાજ્યોમાં 89 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા અને અનેક લોકોને ધરપકડ કરી.
16. શ્રીલંકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ મહિન્દા રાજપક્ષેના પુત્ર નમલ રાજપક્ષેની કયા કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવી?
A) ચૂંટણી હિંસા
B) 2013નો વિવાદાસ્પદ એરબસ વિમાન ખરીદી કરાર
C) ડ્રગ્સની તસ્કરી
D) મીડિયા સેન્સરશિપ
Answer: B
स्पष्टीकरण: શ્રીલંકાની ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી સંસ્થાએ 2013ના એરબસ કરારમાં ભ્રષ્ટાચારની તપાસના સંદર્ભમાં સાંસદ નમલ રાજપક્ષેની ધરપકડ કરી. આ કરારનું મૂલ્ય શરૂઆતમાં અબજો ડૉલર હતું અને બાદમાં તેને રદ કરવામાં આવ્યો હતો.
17. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કેવી રીતે વર્ણવ્યો?
A) સંપૂર્ણ સ્તરનું વિશ્વયુદ્ધ
B) “નાની વાત” અને “યુદ્ધ” નથી, જે અંગે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સ સાથે તેઓ સહમત હતા
C) તાત્કાલિક જમીની આક્રમણની જરૂરિયાત ધરાવતો અસ્તિત્વનો ખતરો
D) સંપૂર્ણપણે ઉકેલાયેલ સંઘર્ષ
Answer: B
स्पष्टीकरण: ટ્રમ્પે ઈરાન સંબંધિત સંઘર્ષને “નાની વાત” ગણાવ્યો અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સના આ નિવેદનને સમર્થન આપ્યું કે વચ્ચે-વચ્ચે થતા હુમલાઓને સંપૂર્ણ “યુદ્ધ” કહી શકાય નહીં.
18. સપ્ટેમ્બર 2026ની શરૂઆતમાં અમેરિકન દૂતોની મુલાકાતો દરમિયાન યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ શું ઓફર કર્યું?
A) સંપૂર્ણ પ્રાદેશિક છૂટછાટ
B) અસ્થાયી યુદ્ધવિરામ / યુક્રેન તરફથી હવાઈ હુમલા ન કરવાની તૈયારી
C) માત્ર તાત્કાલિક NATO સભ્યપદની માંગ
D) બિનશરતી આત્મસમર્પણ
Answer: B
स्पष्टीकरण: ઝેલેન્સ્કીએ અસ્થાયી યુદ્ધવિરામ માટે તૈયારી દર્શાવી અને કહ્યું કે “અમારી તરફથી કોઈ હવાઈ હુમલા કરવામાં આવશે નહીં.” આ દરમિયાન અમેરિકન દૂતોની મોસ્કો અને કીવ મુલાકાતો નક્કી કરવામાં આવી હતી.
19. પોઝિટિવ ડ્રગ ટેસ્ટ બાદ એર ઈન્ડિયાએ કઈ ફ્લાઇટના પાઇલટને નોકરીમાંથી કાઢી મૂક્યો?
A) દિલ્હી–લંડન
B) દિલ્હી–ફુકેટ / ફુકેટ–દિલ્હી
C) મુંબઈ–દુબઈ
D) ચેન્નાઈ–સિંગાપોર
Answer: B
स्पष्टीकरण: એર ઈન્ડિયાએ દિલ્હી–ફુકેટ ફ્લાઇટના કમાન્ડિંગ પાઇલટને પુષ્ટિ થયેલી તપાસમાં મનોચેતનાત્મક પદાર્થ મળી આવ્યા બાદ નોકરીમાંથી કાઢી મૂક્યો.
20. ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે જિલ્લા ન્યાયતંત્રના અધિકારીઓની નિવૃત્તિની ઉંમર 60 વર્ષથી વધારીને કેટલી કરવાની વિચારણા કરવા અપીલ કરી?
A) 58 વર્ષ
B) 62 વર્ષ
C) 65 વર્ષ
D) 70 વર્ષ
Answer: B
स्पष्टीकरण: જિલ્લા અદાલતોમાં 5 કરોડથી વધુ કેસો પેન્ડિંગ હોવાથી અનુભવી ન્યાયિક અધિકારીઓને જાળવી રાખવા માટે નિવૃત્તિની ઉંમર 62 વર્ષ કરવાની જરૂરિયાત પર સુપ્રીમ કોર્ટે ભાર મૂક્યો.
21. Kalyani Strategic Systems Limited (KSSL), જે Bharat Forgeની એક શાખા છે, તેણે ભારતમાં 70-mm રોકેટ સિસ્ટમના ઉત્પાદન માટે કઈ ફ્રેન્ચ કંપની સાથે કરાર કર્યો?
A) Dassault
B) Thales
C) Safran
D) MBDA
Answer: B
स्पष्टीकरण: KSSLએ Thales સાથે Strategic Alliance Agreement પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર હેઠળ ભારતમાં અનગાઇડેડ અને લેસર-ગાઇડેડ 70-mm રોકેટ સિસ્ટમનું સ્થાનિક ઉત્પાદન કરવામાં આવશે.
22. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે ભારતની 10 વર્ષની સંરક્ષણ કૂટનીતિની દૃષ્ટિ રજૂ કરતું કયું ફ્રેમવર્ક બહાર પાડ્યું?
A) ATMANIRBHAR
B) RAKSHA
C) SAGAR
D) Act East
Answer: B
स्पष्टीकरण: ‘RAKSHA’ Defence Diplomacy Frameworkનો હેતુ આગામી દાયકામાં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી, ક્ષમતા નિર્માણ, સ્વદેશી સંરક્ષણ નિકાસ અને દરિયાઈ સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો છે.
23. 31 સભ્યોની સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC)ની રચના કયા બિલની તપાસ કરવા માટે કરવામાં આવી?
A) નાગરિકતા સુધારા બિલ
B) વિદેશી યોગદાન (નિયમન) સુધારા (FCRA) બિલ, 2026
C) ડેટા સંરક્ષણ બિલ
D) કૃષિ કાયદા બિલ
Answer: B
स्पष्टीकरण: લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ FCRA સુધારા બિલ, 2026ની તપાસ માટે સંજય જયસ્વાલની અધ્યક્ષતામાં 31 સભ્યોની JPCની રચના કરી.
24. ભારતની અંડર-19 ટીમમાં પસંદગી થયા બાદ તરત જ ઉંમરમાં છેતરપિંડીના કારણે BCCIએ બંગાળના કયા લેગ સ્પિનર પર બે વર્ષનો પ્રતિબંધ મૂક્યો?
A) રોહિત યાદવ
B) યશ દયાલ
C) રવિ બિશ્નોઈ
D) કુલદીપ યાદવ
Answer: A
स्पष्टीकरण: કથિત રીતે ઉંમર અંગે ખોટી માહિતી આપવાના કારણે BCCIએ બંગાળના લેગ સ્પિનર રોહિત યાદવ પર બે વર્ષનો પ્રતિબંધ મૂક્યો.
25. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ સાથેની વાતચીત દરમિયાન બેલ્જિયમે ભારતને કયા દેશ સાથે સંરક્ષણ સહયોગ નહીં કરવાનો વિશ્વાસ આપ્યો?
A) ચીન
B) પાકિસ્તાન
C) રશિયા
D) તુર્કી
Answer: B
स्पष्टीकरण: દ્વિપક્ષીય ચર્ચા બાદ બેલ્જિયમે ભારતને ખાતરી આપી કે તે પાકિસ્તાન સાથે સંરક્ષણ સહયોગ અથવા તકનીકી સહાય પ્રદાન કરશે નહીં.