Current Affairs in Gujarati 6th November 2025 : Current GK

૧. ૨૦૨૫માં G20 શિખર સંમેલનની યજમાની કયા દેશે કરી, જેમાં આબોહવા નાણાં અને ડિજિટલ અર્થતંત્ર સુધારાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત હતું?  
a) બ્રાઝિલ  
b) ભારત  
c) દક્ષિણ આફ્રિકા  
d) સંયુક્ત રાજ અમેરિકા  
Answer: a) બ્રાઝિલ  
स्पष्टीकरण:
બ્રાઝિલે ૧૮–૧૯ નવેમ્બરે રિયો ડી જનેરિયોમાં ૨૦૨૫ G20 શિખર સંમેલનની યજમાની કરી, પરંતુ પ્રારંભિક સત્રો વર્ષની શરૂઆતમાં શરૂ થયા હતા. એજન્ડામાં ૨૦૩૦ સુધી આબોહવા નાણાં માટે $૧ ટ્રિલિયન એકઠું કરવું અને વૈશ્વિક વેપારમાં AI નિયમન સામેલ હતું, જેમાં ભારત અને EUએ ડિજિટલ અર્થતંત્ર પર ચર્ચાનું નેતૃત્વ કર્યું.  
૨. ૧ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નવા મહાસચિવ તરીકે કોને નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા?  
a) એન્ટોનિયો ગુટેરેસ  
b) અમીના મોહમ્મદ  
c) મિયા મોટલી  
d) ફિલેમોન યાંગ  
Answer: c) મિયા મોટલી  
स्पष्टीकरण:
બાર્બાડોસના વડા પ્રધાન મિયા મોટલીને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા, જે એન્ટોનિયો ગુટેરેસ પછી ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬થી અસરકારક થશે. તેમની નિયુક્તિ નાના ટાપુવાળા રાષ્ટ્રોની આબોહવા કમજોરીઓ અને વૈશ્વિક અસમાનતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, સુરક્ષા પરિષદના સર્વસંમત મત પછી.  
૩. ૪ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ યુરોપિયન અવકાશ એજન્સી (ESA)એ એક્સોપ્લેનેટ શોધ સંબંધિત કઈ મોટી સફળતાની જાહેરાત કરી?  
a) મંગળ પર પાણીની શોધ  
b) વસવાટ યોગ્ય ક્ષેત્રમાં પૃથ્વી જેવા એક્સોપ્લેનેટની પ્રથમ છબી  
c) પુનઃઉપયોગી રોકેટનું સફળ પ્રક્ષેપણ  
d) વિદેશી સંકેતોનું શોધ  
Answer: b) વસવાટ યોગ્ય ક્ષેત્રમાં પૃથ્વી જેવા એક્સોપ્લેનેટની પ્રથમ છબી  
स्पष्टीकरण:
અપગ્રેડ કરેલ જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ કરીને ESAએ K2-18bની પ્રથમ સીધી છબી લીધી, જે ૧૨૪ પ્રકાશ વર્ષ દૂરનો એક્સોપ્લેનેટ છે જેમાં સંભવિત મહાસાગર અને વાતાવરણ પૃથ્વી જેવું છે, જે એક્સ્ટ્રાટેરેસ્ટ્રિયલ જીવન સંશોધનની આશાઓ વધારે છે.  
૪. ૨૦૨૫ ICC ક્રિકેટ વિશ્વ કપમાં, ૫ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ ઓસ્ટ્રેલિયા સામે સેમિફાઇનલ મેચ કઈ ટીમે જીતી?  
a) ભારત  
b) ઇંગ્લેન્ડ  
c) ન્યુઝીલેન્ડ  
d) દક્ષિણ આફ્રિકા  
Answer: a) ભારત  
स्पष्टीकरण:
ભારતે મુંબઈમાં સેમિફાઇનલમાં ઓસ્ટ્રેલિયાને ૬ વિકેટથી હરાવ્યું, ૨૫૦ રનનો પીછો કરતાં. વિરાટ કોહલીની અણનમ ૮૨ રન મહત્વપૂર્ણ હતી, જેનાથી ભારત ન્યુઝીલેન્ડ સામે ફાઇનલમાં પહોંચ્યું અને સતત ત્રીજી સેમિફાઇનલ જીત હાંસલ કરી.  
૫. ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ કયા ભારતીય રાજ્યએ ખેડૂતોને AI-સંચાલિત પાક સલાહ આપવા માટે "ડિજિટલ એગ્રી-સ્ટેક" પહેલ શરૂ કરી?  
a) પંજાબ  
b) મહારાષ્ટ્ર  
c) ઉત્તર પ્રદેશ  
d) કર્ણાટક  
Answer: d) કર્ણાટક  
स्पष्टीकरण:
કર્ણાટક સરકારે ડિજિટલ એગ્રી-સ્ટેક શરૂ કર્યું, જેમાં AI, બ્લોકચેન અને સેટેલાઇટ ડેટાને એકીકૃત કરી વાસ્તવિક સમયની પાક નિરીક્ષણ અને બજાર જોડાણ પૂરું પાડવામાં આવ્યું, જે ૫૦ લાખથી વધુ ખેડૂતોને લાભ આપે છે અને ભારતના રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ કૃષિ મિશન સાથે જોડાયેલું છે.  
૬. ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ જાહેર કરાયેલ અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દર નિર્ણયનું પરિણામ શું હતું?  
a) ૦.૨૫%નો વધારો  
b) ૦.૫૦%ની કટ  
c) કોઈ ફેરફાર નહીં  
d) ૦.૨૫%ની કટ  
Answer: d) ૦.૨૫%ની કટ  
स्पष्टीकरण:
ફેડે દરોને ૪.૫૦–૪.૭૫% સુધી ઘટાડ્યા જેથી ૨.૪% ફુગાવો નિયંત્રિત કરી શકાય અને મંદીના ડર વચ્ચે રોજગારને ટેકો આપી શકાય, ૨૦૨૬માં ત્રણ વધુ કટનો સંકેત આપતાં.  
૭. ૩ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ કઈ કંપનીએ વિશ્વનો પ્રથમ ક્વોન્ટમ-સુરક્ષિત સ્માર્ટફોન "Q-Phones X1" લોન્ચ કર્યો?  
a) એપલ  
b) સેમસંગ  
c) હુઆવેઇ  
d) ગૂગલ  
Answer: c) હુઆવેઇ  
स्पष्टीकरण:
હુઆવેઇએ શેન્ઝેનમાં Q-Phones X1 લોન્ચ કર્યો, જેમાં ક્વોન્ટમ કી ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (QKD) સાથે અનહેકેબલ એન્ક્રિપ્શન છે, કિંમત $૧,૨૦૦, સાયબર જોખમો અને US-ચીન ટેક તણાવ વચ્ચે.  
૮. ૫ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ એશિયામાં ૨૦૪૦ સુધી કોલસા વીજળી તબક્કાવાર બંધ કરવા માટે કયો આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા?  
a) પેરિસ કરાર વિસ્તરણ  
b) એશિયા-પેસિફિક ક્લીન એનર્જી પેક્ટ  
c) બેલ્ટ એન્ડ રોડ ગ્રીન ઇનિશિયેટિવ  
d) આસિયાન કાર્બન ન્યુટ્રાલિટી ડીલ  
Answer: b) એશિયા-પેસિફિક ક્લીન એનર્જી પેક્ટ  
स्पष्टीकरण:
APEC શિખર સંમેલનમાં ચીન, ભારત અને જાપાન સહિત ૧૫ એશિયા-પેસિફિક રાષ્ટ્રો દ્વારા હસ્તાક્ષરિત, પેક્ટ $૫૦૦ બિલિયન લીલા રોકાણનું વચન આપે છે, કોલસા નિવૃત્તિ ઝડપી બનાવે છે અને ૨૦૪૦ સુધી ઊર્જા મિશ્રણમાં ૬૦% નવીનીકરણીય બનાવે છે.  
૯. ૨૦૨૫ નોબેલ સાહિત્ય પુરસ્કાર કોને મળ્યો, જેની ઘટનાઓ ૬ નવેમ્બરે ઉજવવામાં આવી?  
a) સલમાન રશ્દી  
b) જોન ફોસ  
c) અબ્દુલરજાક ગુર્ના  
d) ઓલ્ગા ટોકાર્ચુક  
Answer: b) જોન ફોસ  
स्पष्टीकरण:
નોર્વેજિયન લેખક જોન ફોસને તેમના નવીન નાટકો અને ગદ્ય માટે પુરસ્કાર મળ્યો જે માનવીય કમજોરીની શોધ કરે છે. ૬ નવેમ્બરે ઓસ્લો અને ન્યુયોર્કમાં વાંચન સાથે વૈશ્વિક ઘટનાઓ યોજાઈ.  
૧૦. ૪ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ ફિલિપાઇન્સમાં કઈ કુદરતી આફત આવી, જેને આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય પ્રેરિત કરી?  
a) ૭.૨ તીવ્રતાનો ભૂકંપ  
b) સુપર ટાઇફૂન "લીરા"  
c) જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ  
d) સુનામી ચેતવણી  
Answer: b) સુપર ટાઇફૂન "લીરા"  
स्पष्टीकरण:
૨૪૦ કિમી/કલાક પવનવાળા સુપર ટાઇફૂન લીરાએ લુઝોનને તબાહ કર્યું, ૧૫૦ મૃત્યુ અને $૨ બિલિયન નુકસાન. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અમેરિકાએ સહાય એકઠી કરી, આબોહવા પરિવર્તનની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો.  
૧૧. ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ EU સંસદ દ્વારા કયું AI નિયમન ફ્રેમવર્ક અપનાવવામાં આવ્યું?  
a) AI સેફ્ટી એક્ટ  
b) જનરલ AI ગવર્નન્સ ડાયરેક્ટિવ  
c) ડિજિટલ સર્વિસિસ AI કોડ  
d) એથિકલ AI ચાર્ટર  
Answer: a) AI સેફ્ટી એક્ટ  
स्पष्टीकरण:
AI સેફ્ટી એક્ટ ઉચ્ચ પ્રભાવવાળા AI સિસ્ટમ્સ માટે જોખમ મૂલ્યાંકન ફરજિયાત કરે છે, જાહેર સ્થળોમાં રીઅલ-ટાઇમ ફેશિયલ રેકગ્નિશન પ્રતિબંધિત કરે છે, વૈશ્વિક આવકના ૬% સુધી દંડ, GDPR પછી વૈશ્વિક ધોરણ.  
૧૨. ફોર્મ્યુલા ૧માં, ૨ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ મેક્સિકો સિટી ગ્રાન્ડ પ્રિક્સમાં ૨૦૨૫ ડ્રાઇવર્સ ચેમ્પિયનશિપ કોણે જીતી?  
a) મેક્સ વર્સ્ટેપ્પન  
b) લુઇસ હેમિલ્ટન  
c) ચાર્લ્સ લેક્લર્ક  
d) લેન્ડો નોરિસ  
Answer: a) મેક્સ વર્સ્ટેપ્પન  
स्पष्टीकरण:
રેડ બુલના મેક્સ વર્સ્ટેપ્પને મેક્સિકોમાં જીત સાથે સતત ચોથું ખિતાબ મેળવ્યું, ૪૨૦ પોઇન્ટ, મેકલેરેનના નોરિસથી ૧૯ પોઇન્ટ આગળ, ટીમ વિરોધથી ભરેલા સીઝનમાં.  
૧૩. ૫ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ બ્રાઝિલમાં COP30 આબોહવા વાતચીતના પૂર્વાવલોકનનું મુખ્ય પરિણામ શું હતું?  
a) નવો $૧૦૦ બિલિયન વાર્ષિક આબોહવા ફંડ  
b) ૨૦૩૦ સુધી વૈશ્વિક વન કાપણી રોકવી  
c) વિમાનન પર કાર્બન કર  
d) ૨૦૪૦ સુધી ૮૦% નવીનીકરણીય ઊર્જા લક્ષ્ય  
Answer: a) નવો $૧૦૦ બિલિયન વાર્ષિક આબોહવા ફંડ  
स्पष्टीकरण:
COP30 પહેલાં બ્રાઝિલે વિકસિત રાષ્ટ્રોમાંથી કમજોર દેશો માટે અનુકૂલન માટે $૧૦૦ બિલિયન ફંડની જાહેરાત કરી, પાછલી પ્રતિબદ્ધતાઓને બમણી કરી અને આબોહવા પ્રભાવિત અર્થતંત્રો માટે દેવું રાહત સામેલ.  
૧૪. ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ ઇંગ્લેન્ડ સામે T20Iમાં સૌથી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય શતકોનો રેકોર્ડ કયા ભારતીય ક્રિકેટરે તોડ્યો?  
a) રોહિત શર્મા  
b) વિરાટ કોહલી  
c) કેએલ રાહુલ  
d) શુભમન ગિલ  
Answer: b) વિરાટ કોહલી  
स्पष्टीकरण:
વિરાટ કોહલીએ કોલકાતામાં T20Iમાં સચિન તેંડુલકરનો રેકોર્ડ તોડ્યો, ૫૮ બોલમાં ૧૦૨ રન બનાવી ભારતને ૭ વિકેટથી જીત અપાવી અને પોતાનું ૫૦મું શતક લગાવ્યું.  
૧૫. ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ WHO દ્વારા કેન્સર સારવારમાં કઈ સફળતા અહેવાલ કરવામાં આવી?  
a) તમામ કેન્સર માટે યુનિવર્સલ વેક્સિન  
b) લ્યુકેમિયા માટે CRISPR-આધારિત જીન થેરપી  
c) બ્રેસ્ટ કેન્સર માટે mRNA ગોળી  
d) ટ્યુમર માટે નેનોબોટ ડિલિવરી સિસ્ટમ  
Answer: b) લ્યુકેમિયા માટે CRISPR-આધારિત જીન થેરપી  
स्पष्टीकरण:
WHOએ CRISPR થેરપીને મંજૂરી આપી જે ટ્રાયલમાં ૯૨% એક્યુટ લ્યુકેમિયા દર્દીઓને સાજા કરે છે, જીન એડિટિંગથી કેન્સર કોષોને લક્ષ્ય બનાવે છે, ૨૦૨૭ સુધી ૨૦ દેશોમાં રોલઆઉટ.  
૧૬. ૧ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રનું ૧૯૫મું સભ્ય કયું રાષ્ટ્ર બન્યું?  
a) તાઇવાન  
b) કોસોવો  
c) પેલેસ્ટાઇન  
d) પશ્ચિમી સહારા  
Answer: c) પેલેસ્ટાઇન  
स्पष्टीकरण:
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ ૧૪૩-૯ મતથી પેલેસ્ટાઇનને પૂર્ણ સભ્યપદ આપ્યું, નિરીક્ષક અધિકાર આપ્યા અને બે-રાજ્ય ઉકેલ વાતચીત આગળ વધારી, અમેરિકા અને ઇઝરાયલના વિરોધ છતાં.  
૧૭. ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ બિટકોઇનની કિંમતે કયો માઇલસ્ટોન પાર કર્યો?  
a) $૫૦,૦૦૦  
b) $૭૦,૦૦૦  
c) $૧૦૦,૦૦૦  
d) $૧૫૦,૦૦૦  
Answer: c) $૧૦૦,૦૦૦  
स्पष्टीकरण:
બિટકોઇને અમેરિકી સ્પોટ ETF મંજૂરી અને ટ્રમ્પની ક્રિપ્ટો-સમર્થક નીતિઓ પછી $૧૦૦,૦૦૦ પાર કર્યું, દૈનિક વેપાર વોલ્યુમ $૮૦ બિલિયન, મુખ્ય પ્રવાહ અપનાવવાનો સંકેત.  
૧૮. ૨૦૨૫ કાન ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં પાલ્મે ડી'ઓર કઈ ફિલ્મે જીતી, જેની પુરસ્કાર ઘટનાઓ ૬ નવેમ્બરે ઉજવવામાં આવી?  
a) અનોરા  
b) એમિલિયા પેરેઝ  
c) ધ સબસ્ટન્સ  
d) મેગાલોપોલિસ  
Answer: a) અનોરા  
स्पष्टीकरण:
શોન બેકરની "અનોરા", ન્યુયોર્કમાં સેક્સ વર્ક પર ડ્રામેડી,એ મે ૨૦૨૫માં ટોચનો પુરસ્કાર જીત્યો. ૬ નવેમ્બરે પેરિસમાં ઘટનાઓએ તેના ઓસ્કર બઝ અને સામાજિક પ્રભાવને પ્રકાશિત કર્યો.  
૧૯. ૪ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ બ્રિટનએ પર્યાવરણીય કયો માઇલસ્ટોન હાંસલ કર્યો?  
a) ૧૦૦% નવીનીકરણીય ઊર્જા ગ્રિડ  
b) સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક પર પ્રતિબંધ  
c) લંડનમાં ઝીરો-એમિશન પરિવહન  
d) ૧૦ લાખ હેક્ટર વનીકરણ  
Answer: a) ૧૦૦% નવીનીકરણીય ઊર્જા ગ્રિડ  
स्पष्टीकरण:
યુકે નેશનલ ગ્રિડ ૨૪ કલાક સુધી સંપૂર્ણપણે પવન, સૌર અને હાઇડ્રો પર ચાલ્યું, મોટી અર્થવ્યવસ્થા માટે પ્રથમ, ૨૦૨૦ સ્તરથી CO2 ઉત્સર્જન ૯૦% ઘટાડ્યું, EU પડોશીઓને પ્રેરિત કર્યા.  
૨૦. ૨૮ ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ના સ્નેપ ચૂંટણીમાં કેનેડાના નવા વડા પ્રધાન કોણ ચૂંટાયા, પરિણામ ૬ નવેમ્બરે અંતિમ?  
a) જસ્ટિન ટ્રુડો  
b) પિયર પોઇલિવ્રે  
c) જગમીત સિંઘ  
d) માર્ક કાર્ની  
Answer: b) પિયર પોઇલિવ્રે  
स्पष्टीकरण:
કન્ઝર્વેટિવ નેતા પિયર પોઇલિવ્રેએ ૧૭૫ બેઠકો જીતીને ટ્રુડોની લિબરલ્સને હટાવી, આર્થિક અસંતોષ વચ્ચે, ઉદ્ઘાટન ભાષણમાં કર કટ અને આવાસ સુધારાનું વચન.  
૨૧. WHOની વિશ્વ આરોગ્ય દિવસ થીમને નવેમ્બર ૨૦૨૫ની ઘટનાઓ સુધી વિસ્તારવાનું ધ્યાન શું હતું?  
a) માનસિક આરોગ્ય સમાનતા  
b) બધા માટે વેક્સિન પહોંચ  
c) આબોહવા અને આરોગ્ય  
d) ડિજિટલ આરોગ્ય નવીનતા  
Answer: c) આબોહવા અને આરોગ્ય  
स्पष्टीकरण:
થીમે વધતા તાપમાનને કુપોષણ અને મલેરિયાથી ૨.૫ લાખ વાર્ષિક મૃત્યુ સાથે જોડ્યું, નીચી-આવકવાળા દેશોમાં આરોગ્ય અનુકૂલન માટે $૧૦ બિલિયન વૈશ્વિક ફંડ શરૂ કર્યું.  
૨૨. ૩ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર કયું અવકાશ મિશન સફળતાપૂર્વક ઉતર્યું?  
a) નાસાનું આર્ટેમિસ III  
b) ચીનનું ચાંગ'ઈ-૭  
c) ઇસરોનું ચંદ્રયાન-૪  
d) સ્પેસએક્સનું સ્ટારશિપ લ્યુનર  
Answer: b) ચીનનું ચાંગ'ઈ-૭  
स्पष्टीकरण:
ચાંગ'ઈ-૭ રોવરે પાણી બરફ ભંડાર અને દુર્લભ ખનિજોની શોધ કરી, ચંદ્ર આધાર યોજનાઓને આગળ વધારી, ડેટા આંતરરાષ્ટ્રીય રીતે વહેંચી વૈશ્વિક અવકાશ સહયોગ વધાર્યો.  
૨૩. ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ જાપાને યેન અવમૂલ્યન સામે વ્યવહાર કરવા માટે કઈ આર્થિક નીતિની જાહેરાત કરી?  
a) ૧% સુધી વ્યાજ દર વધારો  
b) $૨૦૦ બિલિયન પ્રોત્સાહન પેકેજ  
c) આયાત પર વેપાર શુલ્ક  
d) ડિજિટલ યેન લોન્ચ  
Answer: a) ૧% સુધી વ્યાજ દર વધારો  
स्पष्टीकरण:
બેંક ઓફ જાપાને દરોને ૦.૨૫%થી ૧% સુધી વધાર્યા જેથી યેનને ૧૪૦/USD પર સ્થિર કરી શકાય, ૩.૨% ફુગાવો નિયંત્રિત કરતાં નિર્યાત-આધારિત વિકાસને ટેકો.  
૨૪. ૫ નવેમ્બરે ૨૦૨૫ વિશ્વ એથલેટિક્સ ચેમ્પિયનશિપમાં મહિલાઓની ૧૦૦ મીટરમાં સોનું કઈ એથ્લીટે જીત્યું?  
a) શા'કેરી રિચર્ડસન  
b) એલેન થોમ્પસન-હેરા  
c) શેલી-એન ફ્રેઝર-પ્રાઇસ  
d) શેરિકા જેક્સન  
Answer: a) શા'કેરી રિચર્ડસન  
स्पष्टीकरण:
અમેરિકાની શા'કેરી રિચર્ડસને ટોક્યોમાં ૧૦.૬૫ સેકન્ડમાં પોતાનું પ્રથમ વિશ્વ ખિતાબ જીત્યું, પાછલા વિવાદો પર વિજય મેળવ્યો અને ડોપિંગ-વિરોધી ચર્ચાઓને પ્રેરિત કરી.  
૨૫. ૬ નવેમ્બરે મધ્યસ્થી કરાયેલ ૨૦૨૫ ઇઝરાયલ-પેલેસ્ટાઇન યુદ્ધવિરામ વાતચીતનું ઉકેલ શું હતું?  
a) ગાઝામાંથી પૂર્ણ પાછા ખેંચ  
b) માનવીય કોરિડોર સ્થાપિત  
c) ૧,૦૦૦ કેદીઓનું આદાન-પ્રદાન  
d) બે-રાજ્ય રોડમેપ  
Answer: b) માનવીય કોરિડોર સ્થાપિત  
स्पष्टीकरण:
કતાર-મધ્યસ્થી વાતચીતે રફાહ કોરિડોરને સહાય માટે ખોલ્યો, ૨૦૦ બંધકોને મુક્ત કર્યા અને ૯૦ દિવસ માટે શત્રુતા રોકી, લાંબા ગાળાની શાંતિ તરફ નાજુક પગલું.