Current Affairs 13th October 2026 : Daily GK Update in Hindi
On 13 Oct 2026
Current Affairs 13th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. वर्ष 2026 मध्ये अर्थशास्त्रातील नोबेल स्मृती पुरस्कार संयुक्तपणे कोणाला प्रदान करण्यात आला?
A) जोसेफ स्टिग्लिट्झ आणि पॉल क्रुगमन
B) रॉबर्ट अर्नेस्ट हॉल आणि मायकेल डीन वुडफोर्ड
C) एस्तेर डुफ्लो आणि अभिजित बॅनर्जी
D) थॉमस पिकेटी आणि गॅब्रिएल झुकमन
Answer: B) रॉबर्ट अर्नेस्ट हॉल आणि मायकेल डीन वुडफोर्ड
स्पष्टीकरण: व्यापक आर्थिक स्थिरीकरणाच्या सूक्ष्म आर्थिक पायावर केलेल्या संशोधनासाठी त्यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
2. ऑक्टोबर 2026 मध्ये रियाध येथील किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर वारंवार करण्यात आलेल्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र हल्ल्यांची जबाबदारी कोणत्या संघटनेने स्वीकारली?
A) हिजबुल्लाह
B) हूती (अन्सार अल्लाह)
C) ISIS-K
D) तालिबान
Answer: B) हूती (अन्सार अल्लाह)
स्पष्टीकरण: इराण समर्थित हूती संघटनेने रियाध विमानतळावरील अनेक हल्ल्यांची जबाबदारी स्वीकारली. या हल्ल्यांमुळे जीवितहानी आणि विमान वाहतुकीत व्यत्यय आल्याचे वृत्त होते.
3. ऑक्टोबर 2026 मध्ये भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) दैनंदिन अमेरिकी डॉलरची गरज पूर्ण करण्यासाठी कोणत्या भारतीय सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल विपणन कंपन्यांना विशेष परकीय चलन सुविधा दिली?
A) ONGC, ऑइल इंडिया आणि GAIL
B) IOCL, HPCL आणि BPCL
C) रिलायन्स, नायरा आणि HPCL
D) IOCL, BPCL आणि GAIL
Answer: B) IOCL, HPCL आणि BPCL
स्पष्टीकरण: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन, हिंदुस्तान पेट्रोलियम आणि भारत पेट्रोलियम या कंपन्यांसाठी विशेष परकीय चलन सुविधेची घोषणा केली.
4. तरंग शक्ती-2026 हा बहुराष्ट्रीय हवाई सराव कोणत्या देशाने आयोजित केला?
A) फ्रान्स
B) भारत
C) ऑस्ट्रेलिया
D) जपान
Answer: B) भारत
स्पष्टीकरण: हा बहुराष्ट्रीय हवाई लष्करी सराव राजस्थानमधील जोधपूर हवाई दल तळावर आयोजित करण्यात आला.
5. ऑक्टोबर 2026 मध्ये INS सह्याद्री रशियातील व्लादिवोस्तोक येथे कोणत्या द्विपक्षीय नौदल सरावात सहभागी होण्यासाठी पोहोचले?
A) मालाबार
B) इंद्र-2026
C) वरुण
D) कोंकण
Answer: B) इंद्र-2026
स्पष्टीकरण: भारतीय नौदलाची स्टेल्थ फ्रिगेट INS सह्याद्री भारत आणि रशिया यांच्यातील इंद्र-2026 या द्विपक्षीय नौदल सरावात सहभागी झाली.
6. ऑक्टोबर 2026 मध्ये कोणत्या भारतीय बंदरातील यांत्रिक कोळसा हाताळणी प्रकल्पाने एका दिवसात 1,40,022 मेट्रिक टन कोळसा लोड करण्याचा नवीन विक्रम प्रस्थापित केला?
A) मुंद्रा बंदर
B) पारादीप बंदर
C) विशाखापट्टणम बंदर
D) कांडला बंदर
Answer: B) पारादीप बंदर
स्पष्टीकरण: ओडिशातील पारादीप पोर्ट अथॉरिटीने एका दिवसात 1,40,022 मेट्रिक टन कोळसा लोड करून स्वतःचाच मागील विक्रम मोडला.
7. ऑक्टोबर 2026 मध्ये दिल्ली पोलिसांनी कोणत्या प्रसिद्ध ठिकाणाला निर्धारित आंदोलन स्थळांच्या यादीतून वगळले?
A) इंडिया गेट
B) जंतरमंतर
C) रामलीला मैदान
D) बोट क्लब
Answer: B) जंतरमंतर
स्पष्टीकरण: आंदोलनासाठी पर्यायी ठिकाणांमध्ये रामलीला मैदान, बुराडी मैदान आणि पूर्व दिल्लीतील CBD मैदान यांचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले.
8. ऑक्टोबर 2026 मध्ये एस्टोनियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रे कोणी स्वीकारली?
A) अलार कारिस
B) ऊले मादिसे
C) काजा कल्लास
D) टूमस हेंड्रिक इल्वेस
Answer: B) ऊले मादिसे
स्पष्टीकरण: एस्टोनियाच्या रिइगीकोगु या संसदेकडून निवड झाल्यानंतर ऊले मादिसे यांनी अलार कारिस यांची जागा घेतली.
9. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ऑक्टोबर 2026 मध्ये कोणत्या दोन देशांदरम्यान ऊर्जा युद्धविराम झाल्याची घोषणा केली?
A) इस्रायल आणि इराण
B) रशिया आणि युक्रेन
C) सौदी अरेबिया आणि येमेन
D) भारत आणि पाकिस्तान
Answer: B) रशिया आणि युक्रेन
स्पष्टीकरण: डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला की रशिया आणि युक्रेन ऊर्जा क्षेत्राशी संबंधित लक्ष्यांवरील हल्ले थांबवण्यासाठी सहमत झाले आहेत. तथापि, या कराराचा तपशील आणि त्याची संपूर्ण पुष्टी याबाबत मर्यादित माहिती उपलब्ध होती.
10. प्रधानमंत्री धन-धान्य कृषी योजना (PMDDKY) ने ऑक्टोबर 2026 मध्ये आपले पहिले वर्ष पूर्ण केले. या योजनेचा प्रमुख परिणाम कोणता नोंदवण्यात आला?
A) कृषी निर्यातीत घट
B) 100 जिल्ह्यांच्या सरासरी संयुक्त गुणांमध्ये वाढ
C) कृषी अनुदाने पूर्णपणे बंद करणे
D) PM-KISAN योजनेमध्ये विलीनीकरण
Answer: B) 100 जिल्ह्यांच्या सरासरी संयुक्त गुणांमध्ये वाढ
स्पष्टीकरण: या योजनेअंतर्गत निवडलेल्या 100 जिल्ह्यांच्या सरासरी संयुक्त गुणांमध्ये लक्षणीय सुधारणा झाल्याचे नोंदवण्यात आले.
11. ऑक्टोबर 2026 मध्ये नैसर्गिक संसाधनांचे उच्च-रिझोल्यूशन मूल्यांकन करण्यासाठी कोणता भारत-फ्रान्स संयुक्त उपग्रह प्रकल्प अंमलबजावणीच्या प्रगत टप्प्यात असल्याचे सांगण्यात आले?
A) निसार (NISAR)
B) त्रिश्ना (TRISHNA)
C) कार्टोसॅट-3 (CARTOSAT-3)
D) EOS-06
Answer: B) त्रिश्ना (TRISHNA)
स्पष्टीकरण: भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेच्या (ISRO) अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, त्रिश्ना उपग्रह प्रकल्प प्रक्षेपणाच्या दिशेने प्रगती करत होता. पुढील 12 ते 16 महिन्यांत त्याचे प्रक्षेपण होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली.
12. ऑक्टोबर 2026 मध्ये पाकिस्तानच्या केंद्र सरकारने कोणत्या प्रांतात आणीबाणी लागू करून प्रांतीय प्रशासन निलंबित केले?
A) पंजाब
B) सिंध
C) खैबर पख्तूनख्वा
D) बलुचिस्तान
Answer: C) खैबर पख्तूनख्वा
स्पष्टीकरण: या काळात पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (PTI) पक्षाच्या शेकडो सदस्यांना ताब्यात घेण्यात आल्याचे वृत्त होते. त्यामध्ये माजी मुख्यमंत्री सोहेल अफ्रिदी यांचाही समावेश असल्याचे सांगण्यात आले.
13. ऑक्टोबर 2026 मध्ये UNICEF इंडियाचा सेलिब्रिटी ॲडव्होकेट म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली?
A) विराट कोहली
B) स्मृती मानधना
C) पी. व्ही. सिंधू
D) नीरज चोप्रा
Answer: B) स्मृती मानधना
स्पष्टीकरण: भारतीय महिला क्रिकेटपटू स्मृती मानधना यांना UNICEF इंडियाचा सेलिब्रिटी ॲडव्होकेट म्हणून नियुक्त करण्यात आले. त्याच कालावधीत त्यांनी भारतीय महिला क्रिकेट संघाच्या कर्णधारपदाची जबाबदारीही स्वीकारली.
14. पुढील पिढीतील ऑफशोअर पेट्रोल व्हेसल (यार्ड 3040) चे श्रेयस या नावाने कोणत्या जहाजबांधणी कारखान्यात जलावतरण करण्यात आले?
A) माझगाव डॉक
B) गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स (GRSE), कोलकाता
C) कोचीन शिपयार्ड
D) हिंदुस्तान शिपयार्ड
Answer: B) गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स (GRSE), कोलकाता
स्पष्टीकरण: श्रेयस या पुढील पिढीतील ऑफशोअर पेट्रोल व्हेसलचे कोलकाता येथील गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स (GRSE) येथे जलावतरण करण्यात आले.
15. ऑक्टोबर 2026 मध्ये मेक्सिकोच्या किनारपट्टीवर धडकून जीवितहानी घडवणाऱ्या दोन चक्रीवादळांची नावे कोणती होती?
A) हेलेन आणि मिल्टन
B) राचेल आणि सायमन
C) ओटिस आणि नॉर्मा
D) इयान आणि निकोल
Answer: B) राचेल आणि सायमन
स्पष्टीकरण: राचेल आणि सायमन या चक्रीवादळांमुळे मेक्सिकोमधील गुएरेरो आणि बाजा कॅलिफोर्निया या भागांत जीवितहानी झाल्याचे वृत्त होते.
16. भारतीय तमिळ वंशाच्या दक्षिण आफ्रिकेतील न्यायविद् नावि पिल्लै यांना 2026 मध्ये कोणता प्रमुख आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला?
A) साहित्यातील नोबेल पुरस्कार
B) नोबेल शांतता पुरस्कार
C) राइट लाइव्हलीहुड पुरस्कार
D) सखारोव्ह पुरस्कार
Answer: B) नोबेल शांतता पुरस्कार
स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि उत्तरदायित्वाला प्रोत्साहन देण्यासाठी केलेल्या कार्याबद्दल नावि पिल्लै यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले. रवांडा आंतरराष्ट्रीय न्यायाधिकरणाशी संबंधित त्यांचे कार्यही यामध्ये समाविष्ट होते.
17. कॅनडाच्या कवयित्री ॲन कार्सन यांनी 2026 मध्ये कोणत्या श्रेणीत नोबेल पुरस्कार जिंकला?
A) शांतता
B) साहित्य
C) भौतिकशास्त्र
D) रसायनशास्त्र
Answer: B) साहित्य
स्पष्टीकरण: ॲन कार्सन यांनी साहित्यातील नोबेल पुरस्कार जिंकला. ॲलिस मन्रो यांच्यानंतर हा पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या दुसऱ्या कॅनेडियन महिला ठरल्याचे सांगण्यात आले.
18. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ऑक्टोबर 2026 मध्ये ₹13,000 कोटींपेक्षा अधिक किमतीच्या विकास प्रकल्पांचे उद्घाटन आणि पायाभरणी कोणत्या राज्यात केली?
A) महाराष्ट्र
B) तमिळनाडू
C) कर्नाटक
D) गुजरात
Answer: B) तमिळनाडू
स्पष्टीकरण: हा कार्यक्रम चेन्नई येथील IIT मद्रास येथे आयोजित करण्यात आला. यामध्ये चेन्नई मेट्रोच्या दुसऱ्या टप्प्यातील काही मार्गांसह अनेक विकास प्रकल्पांचा समावेश होता.
19. कोंकण-26 हा द्विपक्षीय सागरी लष्करी सराव भारत आणि कोणत्या देशादरम्यान आयोजित करण्यात आला?
A) फ्रान्स
B) युनायटेड किंगडम
C) संयुक्त राज्य अमेरिका
D) ऑस्ट्रेलिया
Answer: B) युनायटेड किंगडम
स्पष्टीकरण: कोंकण-26 हा सराव इंग्लंडमधील प्लायमाउथच्या किनाऱ्याजवळ आयोजित करण्यात आला. या सरावात भारतीय नौदलाच्या INS त्रिशूलने सहभाग घेतला.
20. केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांशी (CAPF) संबंधित कोणता कायदा ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला लागू झाला आणि IPS प्रतिनियुक्तीच्या कोट्यावरून टीकेचा सामना करावा लागला?
A) CAPF (सामान्य प्रशासन) अधिनियम, 2026
B) सीमा सुरक्षा दल अधिनियम दुरुस्ती
C) CRPF पुनर्रचना अधिनियम
D) आसाम रायफल्स अधिनियम
Answer: A) CAPF (सामान्य प्रशासन) अधिनियम, 2026
स्पष्टीकरण: वरिष्ठ पदांवर भारतीय पोलीस सेवेतील (IPS) अधिकाऱ्यांसाठी प्रतिनियुक्तीचा कोटा वाढवल्याच्या मुद्द्यावर CAPF मधील संवर्ग अधिकाऱ्यांनी या कायद्याला विरोध दर्शविला.
21. भारतीय विज्ञान संस्था (IISc), बेंगळुरू यांनी 2026 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या कोणत्या जागतिक यादीत भारतात प्रथम क्रमांक मिळवला?
A) QS जागतिक विद्यापीठ क्रमवारी
B) स्टॅनफोर्ड विद्यापीठ-एल्सेव्हियर शीर्ष 2% शास्त्रज्ञांची यादी
C) टाइम्स हायर एज्युकेशन क्रमवारी
D) नेचर इंडेक्स
Answer: B) स्टॅनफोर्ड विद्यापीठ-एल्सेव्हियर शीर्ष 2% शास्त्रज्ञांची यादी
स्पष्टीकरण: 2026 च्या या यादीमध्ये IISc ने सार्वजनिक संस्था, खासगी संस्था आणि उद्योग या श्रेणींमध्ये भारतात सर्वोच्च स्थान मिळवल्याचे सांगण्यात आले.
22. अनुष्का यादव यांनी राष्ट्रीय खुल्या ॲथलेटिक्स अजिंक्यपद स्पर्धा 2026 मध्ये कोणत्या क्रीडा प्रकारात राष्ट्रीय विक्रम प्रस्थापित केला?
A) महिला डिस्कस थ्रो
B) महिला हॅमर थ्रो
C) महिला भालाफेक
D) महिला गोळाफेक
Answer: B) महिला हॅमर थ्रो
स्पष्टीकरण: अनुष्का यादव यांनी महिला हॅमर थ्रोमध्ये 66.53 मीटर अंतरावर थ्रो करून सुवर्णपदक जिंकले आणि राष्ट्रीय विक्रम प्रस्थापित केला.
23. या कालावधीत कोची येथे भारतीय नौदलात स्वदेशी पाणबुडीविरोधी उथळ पाण्यातील युद्धनौका म्हणून औपचारिकपणे कोणत्या जहाजाचा समावेश करण्यात आला?
A) INS विक्रांत
B) INS मंगरोल
C) INS इम्फाळ
D) INS सुरत
Answer: B) INS मंगरोल
स्पष्टीकरण: INS मंगरोलचा कोची येथे भारतीय नौदलात समावेश करण्यात आला. हे स्वदेशी पाणबुडीविरोधी उथळ पाण्यातील युद्धनौका प्रकारातील जहाज आहे.
24. आगामी जनगणनेदरम्यान मिझोरामने कोणत्या समूहाची स्वतंत्रपणे गणना करण्याचा निर्णय घेतला?
A) चहाच्या मळ्यातील कामगार
B) म्यानमार, मणिपूर आणि बांगलादेशमधून आलेले निर्वासित
C) केवळ चकमा समुदाय
D) केवळ ब्रू (रियांग) समुदाय
Answer: B) म्यानमार, मणिपूर आणि बांगलादेशमधून आलेले निर्वासित
स्पष्टीकरण: मिझोराममध्ये 38,000 पेक्षा अधिक निर्वासितांची आगामी जनगणनेदरम्यान स्वतंत्रपणे नोंदणी करण्याची योजना असल्याचे सांगण्यात आले.
25. ऑक्टोबर 2026 मध्ये सुनील भारती मित्तल यांना फ्रान्सचा कोणता उच्च सन्मान प्रदान करण्यात आला?
A) लीजन ऑफ ऑनर (शेव्हालिये)
B) ऑर्डर ऑफ आर्ट्स अँड लेटर्स
C) क्रॉइक्स दे गेर
D) मेडल ऑफ ऑनर
Answer: A) लीजन ऑफ ऑनर (शेव्हालिये)
स्पष्टीकरण: फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी सुनील भारती मित्तल यांना फ्रान्सच्या राष्ट्रीय लीजन ऑफ ऑनर या सन्मानातील नाइट (शेव्हालिये) हा किताब प्रदान केल्याचे सांगण्यात आले.