Current Affairs 13th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
On 13 Oct 2026
Current Affairs 14th March 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. 8 मार्च 2026 रोजी साजरा होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय महिला दिवसाचा विषय काय आहे?
A) सर्वांसाठी समानता
B) हक्क. न्याय. कारवाई. सर्व महिला आणि मुलींसाठी
C) महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करा
D) महिलांविरुद्ध हिंसा संपवा
Answer: B
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रांचा आंतरराष्ट्रीय महिला दिवस 2026 चा विषय सर्व महिला आणि मुलींसाठी व्यापक हक्क, न्याय आणि कारवाई यावर भर देतो, ज्यामुळे वाढत्या संघर्ष आणि असमानतेच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक अडथळे दूर करण्यावर भर आहे.
2. दर वर्षी 14 मार्च रोजी जागतिक स्तरावर कोणता दिवस साजरा केला जातो?
A) जागतिक ग्राहक हक्क दिवस
B) पाय दिवस
C) जागतिक वन्यजीव दिवस
D) आंतरराष्ट्रीय महिला दिवस
Answer: B
स्पष्टीकरण: 14 मार्च (3/14) हा पाय दिवस (Pi Day) आहे, जो गणितीय स्थिरांक π (सुमारे 3.14159) चा सन्मान करतो. याला शैक्षणिक कार्यक्रम, गणितीय उपक्रम आणि पाई-थीम असलेल्या जाहिरातींसह साजरा केला जातो.
3. मार्च 2026 मध्ये सासून डॉकचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी कोणता MoU स्वाक्षरी झाला?
A) मत्स्यव्यवसाय आधुनिकीकरण
B) बंदर सुविधा सुधारणा
C) पर्यटन विकास
D) नौदल तळ विस्तार
Answer: A
स्पष्टीकरण: MoU चा उद्देश मुंबईच्या सासून डॉकचे मत्स्य हाताळणी आणि स्वच्छतेसाठी आधुनिकीकरण करणे होता.
4. मार्च 2026 च्या आसपास UN मुख्यालयात कोणत्या आयोगाचे 70 वे सत्र झाले?
A) मादक पदार्थ आयोग
B) महिला स्थिती आयोग (CSW70)
C) मानव हक्क परिषद
D) आर्थिक आणि सामाजिक परिषद
Answer: B
स्पष्टीकरण: CSW70 ने महिलांच्या हक्कांवर लक्ष केंद्रित केले, ज्यात जागतिक संरक्षण व्यवस्थेच्या अपयशाबाबत चेतावणी देण्यात आली.
5. ICC पुरुष T20 विश्वचषक 2026 चा अंतिम सामना कोणत्या तारखेला झाला?
A) 1 मार्च 2026
B) 8 मार्च 2026
C) 15 मार्च 2026
D) 28 फेब्रुवारी 2026
Answer: B
स्पष्टीकरण: अंतिम सामना 8 मार्च 2026 रोजी झाला, जो आंतरराष्ट्रीय महिला दिवसाशी जुळला. भारताने (श्रीलंकेसह सह-यजमान) ऐतिहासिक विजय मिळवला.
6. LNG व्यत्ययांच्या पार्श्वभूमीवर भारताने प्राधान्य गॅस पुरवठ्यासाठी काय पाऊल उचलले?
A) रशियन आयात वाढवली
B) आवश्यक वस्तू कायदा लागू केला
C) निर्यात शुल्क कमी केले
D) नवीन साठवणूक बांधली
Answer: B
स्पष्टीकरण: ईरान संघर्षामुळे पुरवठ्याच्या धोक्याच्या वेळी आवश्यक वस्तू कायद्यांतर्गत नैसर्गिक गॅसला महत्त्वाच्या क्षेत्रांकडे वळवण्यात आले.
7. मार्च 2026 च्या आसपास सुरू असलेल्या ईरान युद्धात अमेरिकी दलांनी ईरानच्या कोणत्या प्रमुख ठिकाणावर हल्ला केला?
A) तेहरान परमाणु सुविधा
B) खार्ग बेट तेल केंद्र
C) होर्मुझ सामुद्रधुनी नौदल तळ
D) इस्फहान क्षेपणास्त्र स्थळे
Answer: B
स्पष्टीकरण: अमेरिकी हल्ल्यांनी खार्ग बेट (ईरानचे मुख्य कच्च्या तेल निर्यात केंद्र) ला लक्ष्य केले, होर्मुझ सामुद्रधुनीतील व्यत्ययाच्या चेतावणीसह.
8. मार्च 2026 मध्ये अमेरिकी अधिकाऱ्यांनी ईरानच्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन क्षमतांमध्ये किती टक्के घट नोंदवली?
A) 50% क्षेपणास्त्र, 60% ड्रोन
B) 90% क्षेपणास्त्र, 95% ड्रोन
C) 70% क्षेपणास्त्र, 80% ड्रोन
D) 40% क्षेपणास्त्र, 50% ड्रोन
Answer: B
स्पष्टीकरण: अमेरिकी संरक्षण अधिकाऱ्यांनी सांगितले की संयुक्त हल्ल्यांमुळे ईरानच्या क्षेपणास्त्र प्रमाण ~90% आणि ड्रोन प्रमाण ~95% कमी झाले, ज्यामुळे त्याची आक्रमक क्षमता लक्षणीयरीत्या कमी झाली.
9. मार्च 2026 मध्ये पश्चिम आशिया व्यत्यय असूनही इंधन टंचाई नसल्याचे आश्वासन कोणत्या भारतीय मंत्र्याने दिले?
A) निर्मला सीतारमण
B) हरदीप सिंह पुरी
C) एस. जयशंकर
D) पीयूष गोयल
Answer: B
स्पष्टीकरण: पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांनी संसदेला सांगितले की भारताने क्रूड सोर्सिंग विविधता केली आहे (70% पर्यंत नॉन-होर्मुझ), ज्यामुळे ईरान संघर्षात पुरवठा सुरक्षित आहे.
10. मार्च 2026 मध्ये भारतात संभाव्य LPG आणि इंधन टंचाईचे कारण काय होते?
A) देशांतर्गत उत्पादन थांबणे
B) ईरान युद्धामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीत व्यत्यय
C) अरबी समुद्रात चक्रीवादळ
D) पाइपलाइन गळती
Answer: B
स्पष्टीकरण: ईरानने होर्मुझ सामुद्रधुनीत आंशिक बंद/धमक्या दिल्याने LNG/क्रूड पुरवठ्यात व्यत्यय आला, ज्यामुळे स्वयंपाक गॅस आणि विमान इंधन टंचाई आणि किंमत वाढीची भीती निर्माण झाली.
11. 15 मार्च रोजी कोणता महत्त्वाचा दिवस साजरा केला जातो?
A) विश्व गौरैया दिवस
B) जागतिक ग्राहक हक्क दिवस
C) पाय दिवस
D) आंतरराष्ट्रीय सुख दिवस
Answer: B
स्पष्टीकरण: 15 मार्च हा जागतिक ग्राहक हक्क दिवस आहे, जो ग्राहक संरक्षण, निष्पक्ष व्यापार आणि ग्राहक हक्क याबाबत जागतिक स्तरावर जागरूकता वाढवतो.
12. मार्च 2026 मध्ये भारताने जैवविविधतेशी संबंधित कोणती महत्त्वाची योजना/अहवाल सादर केला?
A) CBD ला 7वा राष्ट्रीय अहवाल
B) चीता संरक्षण टप्पा 2
C) राष्ट्रीय भू-स्थानिक धोरण अद्ययावत
D) जल जीवन मिशन विस्तार
Answer: A
स्पष्टीकरण: भारताने जैवविविधता अधिवेशन (CBD) ला आपला 7वा राष्ट्रीय अहवाल (NR7) सादर केला, जो 2030 कुन्मिंग-मॉन्ट्रियल जागतिक जैवविविधता चौकटीच्या उद्दिष्टांकडे प्रगतीचे मूल्यमापन करतो.
13. जानेवारी 2026 मध्ये भारताचा औद्योगिक उत्पादन वाढीचा दर किती होता?
A) 2.5%
B) 4.8%
C) 6.2%
D) 3.1%
Answer: B
स्पष्टीकरण: जानेवारी 2026 मध्ये भारताचे औद्योगिक उत्पादन 4.8% ने वाढले, जे जागतिक ऊर्जा अनिश्चिततेच्या असूनही अर्थव्यवस्थेच्या लवचिकतेचे द्योतक आहे.
14. मार्च 2026 मध्ये नवी दिल्लीत भू-मापन (geodesy) विषयक कोणते सम्मेलन आयोजित झाले?
A) रायसीना संवाद
B) GeodCon-26
C) AAHAR 2026
D) आशियाई अभियोजक सम्मेलन
Answer: B
स्पष्टीकरण: GeodCon-26 ही भारतातील पहिली राष्ट्रीय भू-मापन परिषद होती, ज्यात राष्ट्रीय भू-स्थानिक धोरण 2022 अंतर्गत भू-स्थानिक विज्ञानातील प्रगतीवर चर्चा झाली.
15. मार्च 2026 च्या अहवालानुसार भारतातील कोणत्या प्राण्याची लोकसंख्या 53 पर्यंत वाढली?
A) आशियाई सिंह
B) चीता
C) हिम तेंदुआ
D) एकशिंगी गेंडा
Answer: B
स्पष्टीकरण: पुनर्प्रवेश प्रकल्पांतर्गत भारतातील चीत्यांची लोकसंख्या 53 पर्यंत वाढली आहे, जी संवर्धनातील यशस्वी यश मानली जाते.
16. मार्च 2026 मध्ये कोणत्या नवीन कायद्यांच्या विस्तार किंवा मंजुरींबाबत चर्चा झाली?
A) जल जीवन मिशन विस्तार
B) नवीन बीज कायदा 2026
C) कीटकनाशक कायदा सुधारणा
D) वरील सर्व
Answer: D
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने जल जीवन मिशनचा विस्तार मंजूर केला; तसेच कृषी सुधारणांसाठी नवीन/सुधारित बीज कायदा आणि कीटकनाशक कायद्याची घोषणा करण्यात आली.
17. जेट इंधन किंमतीतील वाढीमुळे 14 मार्च 2026 पासून कोणत्या विमान कंपनीने इंधन अधिभार वाढवला?
A) एअर इंडिया
B) इंडिगो
C) स्पाइसजेट
D) आकासा एअर
Answer: B
स्पष्टीकरण: इंडिगोने मध्य पूर्व संघर्षामुळे इंधन खर्च वाढल्याने अधिभार (₹425–2,300) लागू केला.
18. 2026 साठी भारताचा अंदाजित सायबर सुरक्षा खर्च किती आहे?
A) $2.1 अब्ज
B) $3.4 अब्ज
C) $4.8 अब्ज
D) $5.2 अब्ज
Answer: B
स्पष्टीकरण: AI-प्रेरित धोके आणि IndiaAI मिशन कम्प्यूट विस्तारामुळे सायबर सुरक्षा खर्च $3.4 अब्ज (11.7% वाढ) पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
19. 3 मार्च हा दिवस कोणत्या विषयावर केंद्रित आहे?
A) जागतिक नागरी संरक्षण दिवस
B) जागतिक वन्यजीव दिवस
C) शून्य भेदभाव दिवस
D) राष्ट्रीय सुरक्षा दिवस
Answer: B
स्पष्टीकरण: जागतिक वन्यजीव दिवस (3 मार्च) वन्यजीव संरक्षण आणि जैवविविधतेबाबत जागरूकता वाढवतो.
20. मार्च 2026 मध्ये नीति आयोगाने कोणता प्रमुख आर्थिक अहवाल जारी केला?
A) राजकोषीय आरोग्य निर्देशांक 2026
B) मानव विकास अहवाल
C) GDP आधार वर्ष सुधारणा
D) औद्योगिक उत्पादन सर्वेक्षण
Answer: A
स्पष्टीकरण: राजकोषीय आरोग्य निर्देशांक (FHI) 2026 ची दुसरी आवृत्ती राज्यांच्या राजकोषीय कामगिरीचे मूल्यमापन करते.
21. मार्च 2026 मध्ये कोणत्या मिशन अंतर्गत कृषी उत्पादनाचे दुसरे प्रगत अंदाज (Second Advance Estimates) जारी करण्यात आले?
A) PM-KISAN
B) 2025–26 कृषी उत्पादन
C) PM मत्स्य संपदा योजना
D) मृदा आरोग्य कार्ड
Answer: B
स्पष्टीकरण: 2025–26 साठी कृषी उत्पादनाचे अद्ययावत आकडेवारी देणारे दुसरे प्रगत अंदाज प्रसिद्ध करण्यात आले.
22. मार्च 2026 मध्ये भारताच्या काही भागांत LPG सिलेंडरसाठी रांगा का लागल्या?
A) सण-उत्सव मागणी
B) पश्चिम आशिया संकटामुळे टंचाईची भीती
C) किंमत मुक्तीकरण
D) वितरण हडताल
Answer: B
स्पष्टीकरण: ईरान युद्धामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीत पुरवठा बाधित होण्याच्या भीतीने लोकांनी घाबरून खरेदी केली (panic buying).
23. मार्च 2026 मध्ये ISRO ने कोणती चाचणी यशस्वीपणे पूर्ण केली?
A) CE20 क्रायोजेनिक इंजिन समुद्र-स्तर हॉट टेस्ट
B) गगनयान क्रू मॉड्यूल
C) आदित्य-L1 सौर मिशन
D) चंद्रयान-4 रोव्हर
Answer: A
स्पष्टीकरण: ISRO च्या CE20 क्रायोजेनिक इंजिनची समुद्र-स्तर हॉट टेस्ट यशस्वी झाली, ज्यामुळे भारताच्या प्रक्षेपण क्षमतांना चालना मिळाली.
24. T20 विश्वचषक संपल्यानंतर 26 मार्च 2026 पासून कोणता मोठा स्पर्धा सुरू झाला?
A) IPL 2026
B) आशियाई खेळ
C) राष्ट्रकुल खेळ
D) हॉकी विश्वचषक
Answer: A
स्पष्टीकरण: T20 विश्वचषक संपल्यानंतर IPL 2026 ची सुरुवात 26 मार्च 2026 पासून झाली.
25. कोणत्या अहवालाने असमानतेचा भारताच्या मानव विकास निर्देशांकावर (HDI) परिणाम अधोरेखित केला?
A) UNDP IHDI
B) राजकोषीय आरोग्य निर्देशांक
C) GII 2024
D) NH-GCI
Answer: A
स्पष्टीकरण: भारताचा असमानता-समायोजित HDI (IHDI) मध्ये उत्पन्न, आरोग्य आणि शिक्षणातील असमानतेमुळे सुमारे 31% नुकसान दिसून येते.