Current Affairs 13th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
On 13 Oct 2026
Current Affairs 30th April 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. भारताने राष्ट्रव्यापी जनगणना २०२६ कधी सुरू केली?
A) १५ एप्रिल २०२६
B) २२ एप्रिल २०२६
C) १ मार्च २०२६
D) १ एप्रिल २०२६
उत्तर: D) १ एप्रिल २०२६
स्पष्टीकरण: भारताने जनगणना २०२६-२७ चा पहिला टप्पा (हाऊसलिस्टिंग आणि हाऊसिंग सेन्सस) १ एप्रिल २०२६ रोजी सुरू केला. ही जगातील सर्वात मोठी डिजिटल जनगणना आहे, ज्यात तीन मिलियनपेक्षा अधिक अधिकारी सहभागी आहेत. पहिला टप्पा सेल्फ-एन्युमरेशनसह सुरू झाला आहे.
2. एप्रिल २०२६ मध्ये भारत आणि न्यूझीलंड यांच्यात फ्री ट्रेड अ‍ॅग्रीमेंट (FTA) कधी साइन झाले?
A) १५ एप्रिल २०२६
B) २२ एप्रिल २०२६
C) १ एप्रिल २०२६
D) २७ एप्रिल २०२६
उत्तर: D) २७ एप्रिल २०२६
स्पष्टीकरण: भारत आणि न्यूझीलंड यांच्यात २७ एप्रिल २०२६ रोजी FTA साइन झाले. या करारामुळे भारतीय निर्यातीला न्यूझीलंडमध्ये १००% ड्यूटी-फ्री प्रवेश मिळाला आहे, ज्यामुळे द्विपक्षीय व्यापार आणि गुंतवणूक वाढेल.
3. ‘कर्मयोगी साधना सप्ताह २०२६’ चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) कृषी सुधारणा
B) संरक्षण आधुनिकीकरण
C) डिजिटल पायाभूत सुविधा
D) मिशन कर्मयोगी अंतर्गत सरकारी कर्मचाऱ्यांची क्षमता वाढ
उत्तर: D) मिशन कर्मयोगी अंतर्गत सरकारी कर्मचाऱ्यांची क्षमता वाढ
स्पष्टीकरण: ‘मिशन कर्मयोगी साधना सप्ताह २०२६’ (२ ते ८ एप्रिल २०२६) मिशन कर्मयोगीच्या पाच वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त आयोजित करण्यात आला. याचे मुख्य लक्ष्य सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या सतत शिकणे, क्षमता वाढ आणि शासन कौशल्य सुधारणे हे आहे.
4. CBDT ने एप्रिल २०२६ मध्ये कर भरणे सोपे करण्यासाठी कोणती वेबसाइट लाँच केली?
A) eGramSwaraj
B) Mappls
C) Aadhaar Mitra
D) Kar Saathi
D) Kar Saathi
उत्तर: D) Kar Saathi
स्पष्टीकरण: केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळ (CBDT) ने कर साथी वेबसाइट आणि AI-सहाय्यक एप्रिल २०२६ च्या सुरुवातीला लाँच केले. यामुळे आयकर भरणे सोपे होईल, २४×७ मदत मिळेल आणि नवीन इनकम टॅक्स अ‍ॅक्ट २०२५ अंतर्गत करदात्यांना सहाय्य होईल.
5. एप्रिल २०२६ मध्ये US आणि Iran यांच्यातील कोणता प्रमुख भू-राजकीय मुद्दा जागतिक बातम्यांमध्ये होता?
A) चीनसोबत व्यापार युद्ध
B) NATO विस्तार
C) आर्क्टिक संसाधन विवाद
D) युद्धविराम चर्चा आणि हORMUZ सामुद्रधुनी अडथळा
उत्तर: D) युद्धविराम चर्चा आणि हORMUZ सामुद्रधुनी अडथळा
स्पष्टीकरण: US-Iran संघर्ष, युद्धविराम चर्चा आणि जागतिक तेल व्यापारातील महत्त्वाची हORMUZ सामुद्रधुनी यातील व्यत्यय हे एप्रिल २०२६ मधील प्रमुख जागतिक घडामोडी होत्या.
6. एप्रिल २०२६ च्या शेवटी कोणत्या देशाने OPEC मधून बाहेर पडण्याची घोषणा केली?
A) सौदी अरेबिया
B) रशिया
C) व्हेनेझुएला
D) UAE
उत्तर: D) UAE
स्पष्टीकरण: संयुक्त अरब अमिराती (UAE) ने १ मे २०२६ पासून OPEC मधून बाहेर पडण्याची घोषणा केली. जागतिक तेल बाजारातील बदल आणि मध्यपूर्व संकटाचा हवाला देण्यात आला.
7. १ एप्रिल २०२६ रोजी भारतात कोणती जनगणना संबंधित महत्त्वाची क्रिया सुरू झाली?
A) आर्थिक जनगणना
B) पशुधन जनगणना
C) कृषी जनगणना
D) जनगणना २०२६ चा पहिला टप्पा - सेल्फ एन्युमरेशनसह
उत्तर: D) जनगणना २०२६ चा पहिला टप्पा - सेल्फ एन्युमरेशनसह
स्पष्टीकरण: जनगणना २०२६-२७ चा पहिला टप्पा (हाऊसलिस्टिंग आणि हाऊसिंग सेन्सस) १ एप्रिल २०२६ पासून सुरू झाला. ही भारताची पहिली पूर्ण डिजिटल जनगणना आहे.
8. एप्रिल २०२६ मध्ये भारतात कोणते नवीन आर्थिक वर्ष सुरू झाले?
A) FY २०२५–२६
B) FY २०२४–२५
C) FY २०२७–२८
D) FY २०२६–२७
उत्तर: D) FY २०२६–२७
स्पष्टीकरण: FY २०२६–२७ हे नवीन आर्थिक वर्ष १ एप्रिल २०२६ रोजी सुरू झाले. यासोबत नवीन बजेटरी तरतुदी आणि आर्थिक धोरणे लागू झाली.
9. पंचायती राज मंत्रालयाच्या कोणत्या उपक्रमाने एप्रिल २०२६ मध्ये ग्रामीण डिजिटल शासनात प्रगती केली?
A) Kar Saathi
B) Mission Karmayogi
C) Aadhaar integration
D) eGramSwaraj आणि SabhaSaar
उत्तर: D) eGramSwaraj आणि SabhaSaar
स्पष्टीकरण: eGramSwaraj आणि SabhaSaar प्लॅटफॉर्म्सने पंचायत स्तरावर पारदर्शकता, जबाबदारी आणि डिजिटल शासन मजबूत करण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.
10. एप्रिल २०२६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरमध्ये कोणती प्रमुख सुरक्षा घडामोड नोंदवली गेली?
A) AFSPA चे पूर्ण हटवणे
B) दुसऱ्या राज्याशी विलय
C) नवीन आंतरराष्ट्रीय सीमा करार
D) सुरक्षा धोरणात आमूलाग्र बदल
उत्तर: D) सुरक्षा धोरणात आमूलाग्र बदल
स्पष्टीकरण: जम्मू आणि काश्मीरमध्ये आतंकवाद विरोधी आणि एकूण सुरक्षा धोरणात लक्षणीय बदल झाल्याचे वृत्त समोर आले.
11. २२ एप्रिल २०२६ रोजी जगभरात कोणता दिवस साजरा करण्यात आला?
A) विश्व आरोग्य दिवस
B) आंबेडकर जयंती
C) विश्व वारसा दिवस
D) पृथ्वी दिवस
उत्तर: D) पृथ्वी दिवस
स्पष्टीकरण: पृथ्वी दिवस २२ एप्रिल २०२६ रोजी पर्यावरण संरक्षण, हवामान कृती आणि शाश्वत विकासावर लक्ष केंद्रित करून साजरा करण्यात आला.
12. नवीकरणीय ऊर्जा स्थापित क्षमतेनुसार भारत जगात कोणत्या क्रमांकावर आहे? (२०२६ अहवालानुसार)
A) १ला
B) ५वा
C) २रा
D) ३रा
उत्तर: D) ३रा
स्पष्टीकरण: भारत नवीकरणीय ऊर्जा स्थापित क्षमतेनुसार जगात ३ऱ्या क्रमांकावर आहे (चीन आणि USA नंतर).
13. एप्रिल २०२६ मध्ये भारत आणि रशिया यांच्यात कोणते भागीदारी चर्चेत होते?
A) संयुक्त चंद्र मोहीम
B) अणु पाणबुडी करार
C) स्पेस स्टेशन सहकार्य
D) आर्क्टिक संसाधन विकास आणि ऊर्जा सुरक्षा
उत्तर: D) आर्क्टिक संसाधन विकास आणि ऊर्जा सुरक्षा
स्पष्टीकरण: भारत-रशिया सहकार्य आर्क्टिक संसाधन विकास आणि दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षेसाठी चर्चेत होते.
14. UIDAI ने MapmyIndia सोबत कोणत्या अ‍ॅपद्वारे अधिकृत आधार केंद्रे एकत्रित केली?
A) Aarogya Setu
B) UMANG App
C) DigiLocker
D) Mappls App
उत्तर: D) Mappls App
स्पष्टीकरण: UIDAI ने MapmyIndia सोबत करार करून Mappls App द्वारे अधिकृत आधार नोंदणी आणि सेवा केंद्रे एकत्रित केली.
15. एप्रिल २०२६ मध्ये इंधन दर आणि विमान प्रवासाबाबत जागतिक चिंता कशामुळे निर्माण झाली?
A) इलेक्ट्रिक वाहन संक्रमण
B) चक्रीवादळ क्रियाकलाप
C) OPEC उत्पादन कपात
D) Iran संबंधित संघर्ष आणि हORMUZ सामुद्रधुनी व्यत्यय
उत्तर: D) Iran संबंधित संघर्ष आणि हORMUZ सामुद्रधुनी व्यत्यय
स्पष्टीकरण: हORMUZ सामुद्रधुनीतील संकटामुळे पुरवठा व्यत्यय, इंधन दर वाढ आणि विमान प्रवास खर्च वाढला.
16. Microsoft ने एप्रिल २०२६ मध्ये कोणत्या विद्यापीठासोबत AI स्किल सेंटरसाठी MoU साइन केले?
A) Delhi University
B) IIT Delhi
C) JNU
D) Chandigarh University, Punjab
उत्तर: D) Chandigarh University, Punjab
स्पष्टीकरण: Microsoft ने चंडीगढ विद्यापीठ (मोहाली कॅम्पस) सोबत अत्याधुनिक AI स्किल सेंटर स्थापन करण्यासाठी MoU केले.
17. एप्रिल २०२६ मध्ये भारताच्या फूड प्रोसेसिंग क्षेत्राबाबत कोणता मुख्य मुद्दा चर्चेत होता?
A) प्रोसेस्ड फूडवर पूर्ण बंदी
B) निर्यातीवर निर्बंध
C) अनुदान मागे घेणे
D) क्षेत्र मजबूत करण्यासाठी उपाय
उत्तर: D) क्षेत्र मजबूत करण्यासाठी उपाय
स्पष्टीकरण: सरकारने मूल्यवर्धन, रोजगार आणि आर्थिक वाढीसाठी भारताच्या फूड प्रोसेसिंग उद्योग मजबूत करण्यावर भर दिला.
18. एप्रिल २०२६ मध्ये कोणत्या आंतरराष्ट्रीय संस्थेने जागतिक अन्न आणीबाणीचा इशारा दिला?
A) IMF
B) विश्व बँक
C) WTO
D) संयुक्त राष्ट्र
उत्तर: D) संयुक्त राष्ट्र
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्र ने हORMUZ संकटामुळे जागतिक अन्न पुरवठा व्यत्यय आणि संभाव्य आणीबाणीचा इशारा दिला.
19. २०२६ मध्ये संसदेत सीमांकन संबंधित कोणता घटनादुरुस्ती प्रस्ताव चर्चेत होता?
A) राज्यसभेचे निर्मूलन
B) महिलांसाठी आरक्षण तात्काळ अंमलबजावणी
C) दिल्लीला राज्याचा दर्जा
D) १३१ वी घटनादुरुस्ती विधेयक - २०११ जनगणनेवर आधारित लोकसभा जागा वाढ
उत्तर: D) १३१ वी घटनादुरुस्ती विधेयक - २०११ जनगणनेवर आधारित लोकसभा जागा वाढ
स्पष्टीकरण: घटना (१३१वी दुरुस्ती) विधेयक २०२६ अंतर्गत सीमांकन आणि लोकसभा जागा वाढीचा प्रस्ताव चर्चेत होता.
20. एप्रिल २०२६ मध्ये अटलांटिक मेरिडियनल ओव्हरटर्निंग सर्क्युलेशन (AMOC) बाबत कोणती पर्यावरणीय चिंता व्यक्त करण्यात आली?
A) पूर्ण बंदी
B) बर्फ वितळण्यामुळे मजबूत होणे
C) कोणताही बदल नाही
D) परिसंचरण कमकुवत होणे
उत्तर: D) परिसंचरण कमकुवत होणे
स्पष्टीकरण: वैज्ञानिकांनी AMOC च्या कमकुवत होण्याबाबत चिंता व्यक्त केली, ज्याचे जागतिक हवामानावर दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतात.
21. कोणत्या भारतीय राज्याने २०२६ ला ‘कृषी वर्ष’ म्हणून घोषित केले?
A) तमिळनाडू
B) राजस्थान
C) गुजरात
D) मध्य प्रदेश (आणि इतर काही)
उत्तर: D) मध्य प्रदेश (आणि इतर काही)
स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेश आणि काही इतर राज्यांनी २०२६ ला ‘कृषी वर्ष’ घोषित करून क्षेत्राला चालना देण्याची घोषणा केली.
22. एप्रिल २०२६ मध्ये भारताने कोणती महत्त्वाची नौदल घडामोड केली?
A) पहिल्या स्वदेशी विमानवाहक युद्धनौकेचे प्रक्षेपण
B) अणु पाणबुडी डी-कमीशनिंग
C) केवळ पाकिस्तानसोबत संयुक्त व्यायाम
D) प्रगत स्टेल्थ फ्रिगेट INS युद्धनौकेचे कमिशनिंग
उत्तर: D) प्रगत स्टेल्थ फ्रिगेट INS युद्धनौकेचे कमिशनिंग
स्पष्टीकरण: भारतीय नौदलाने एप्रिल २०२६ मध्ये प्रगत स्टेल्थ फ्रिगेटचे कमिशनिंग केले, ज्यामुळे समुद्री क्षमता वाढली.
23. आंतरराष्ट्रीय जॅझ दिवस कधी साजरा केला जातो?
A) १८ एप्रिल
B) ७ एप्रिल
C) २२ एप्रिल
D) ३० एप्रिल
उत्तर: D) ३० एप्रिल
स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय जॅझ दिवस दरवर्षी ३० एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. (आज ३० एप्रिल २०२६ आहे.)
24. एप्रिल २०२६ मध्ये AI संबंधित कोणता विषय लक्ष वेधून घेत होता?
A) सर्व AI साधनांवर बंदी
B) फक्त लष्करी AI
C) कोणतीही चर्चा नाही
D) AI शासन चौकट आणि नियमावली
उत्तर: D) AI शासन चौकट आणि नियमावली
स्पष्टीकरण: भारत आणि जगभरात नैतिक AI शासन चौकट आणि नियामक मार्गदर्शक तत्त्वांवर महत्त्वपूर्ण चर्चा झाली.
25. एप्रिल २०२६ मध्ये भारतात कामगार क्षेत्रातील कोणती प्रमुख घडामोड नोंदवली गेली?
A) कामगार संघटना १००% औपचारिक
B) संपांवर पूर्ण बंदी
C) कोणतेही निषेध नोंदवले नाहीत
D) कामगार निषेध वाढले
उत्तर: D) कामगार निषेध वाढले
स्पष्टीकरण: एप्रिल २०२६ मध्ये भारतातील विविध क्षेत्रांमध्ये कामगार निषेध आणि मागण्या वाढल्याचे वृत्त समोर आले.