Current Affairs 4th May 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. RBI च्या Mission SAKSHAM (२०२६) चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) डिजिटल लेंडिंग रेग्युलेशन
B) Urban Co-operative Banks (UCBs) साठी क्षमता निर्माण आणि प्रशिक्षण
C) क्रिप्टोकरन्सी फ्रेमवर्क
D) Regional Rural Banks चे विलीनीकरण
Answer: B
स्पष्टीकरण: Mission SAKSHAM चा उद्देश Urban Co-operative Banks च्या व्यवस्थापकीय, operational, अनुपालन आणि लवचिक क्षमतांना विस्तृत प्रशिक्षण कार्यक्रमांद्वारे मजबूत करणे आहे.
2. SEBI ने PaRRVA (Past Risk and Return Verification Agency) २०२६ मध्ये कधी operationalise केले?
A) १ मे
B) ४ मे
C) २९ एप्रिल
D) १५ एप्रिल
Answer: B
स्पष्टीकरण: CARE Ratings एजन्सी आणि NSE डेटा सेंटर म्हणून PaRRVA ४ मे २०२६ रोजी लाईव्ह झाले. हे इन्व्हेस्टमेंट अॅडवायझर्सच्या परफॉर्मन्स क्लेम्स सत्यापित करण्यासाठी आणि पारदर्शकता वाढवण्यासाठी आहे.
3. EPFO द्वारे सुरू केलेले E-PRAAPTI म्हणजे काय?
A) Aadhaar वापरून निष्क्रिय PF खात्यांचा शोध आणि पुनः सक्रिय करण्याचे पोर्टल
B) नवीन पेन्शन योजना
C) ऑनलाइन तक्रार निवारण प्रणाली
D) UPI आधारित पेमेंट गेटवे
Answer: A
स्पष्टीकरण: E-PRAAPTI Aadhaar प्रमाणीकरणाद्वारे नियोक्त्याच्या हस्तक्षेपाशिवाय निष्क्रिय PF खाती सहज उपलब्ध आणि पुनः सक्रिय करण्यास सक्षम करते.
4. RBI asset classification साठी Expected Credit Loss (ECL) फ्रेमवर्क कधीपासून लागू करत आहे?
A) १ एप्रिल २०२६
B) १ एप्रिल २०२७
C) १ जानेवारी २०२७
D) मे २०२६ मध्ये तात्काळ
Answer: B
स्पष्टीकरण: बेहतर रिस्क मॅनेजमेंटसाठी फॉरवर्ड-लुकिंग ECL मॉडेल १ एप्रिल २०२७ पासून incurred loss मॉडेलची जागा घेईल.
5. २०२६ मध्ये बायोमेट्रिक (OTP-मुक्त) कार्ड पेमेंट्ससाठी कोणत्या संस्थांनी भागीदारी केली?
A) Amazon & SBI
B) Flipkart, Axis Bank & PayU
C) Myntra & HDFC
D) Reliance Retail & ICICI
Answer: B
स्पष्टीकरण: या भागीदारीमुळे फिंगरप्रिंट/Face ID आधारित पेमेंट्स शक्य झाले आहेत, ज्यामुळे सुरक्षा आणि सोय वाढली आहे.
6. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २९ एप्रिल २०२६ रोजी उत्तर प्रदेशात कोणता प्रमुख एक्सप्रेसवे उद्घाटन केला?
A) दिल्ली-मुंबई एक्सप्रेसवे
B) गंगा एक्सप्रेसवे (मेरठ ते प्रयागराज, ५९४ किमी)
C) पूर्वी पेरिफेरल एक्सप्रेसवे
D) आग्रा-लखनऊ एक्सप्रेसवे
Answer: B
स्पष्टीकरण: सुमारे ₹३७,००० कोटी खर्चाने बनलेला ५९४ किमी लांबीचा ६-लेन गंगा एक्सप्रेसवे पश्चिमी आणि पूर्वी उत्तर प्रदेश जोडतो. त्याचे उद्घाटन हरदोई येथे झाले.
7. गिग वर्कर्ससाठी भारतातील पहिली डिजिटल तक्रार निवारण प्रणाली कोणत्या राज्याने सुरू केली?
A) तामिळनाडू
B) कर्नाटक
C) महाराष्ट्र
D) तेलंगणा
Answer: B
स्पष्टीकरण: कर्नाटकने प्लॅटफॉर्म-आधारित कामगारांच्या संरक्षणासाठी समर्पित प्लॅटफॉर्म सुरू केला.
8. महाराष्ट्राने २०२६ मध्ये कोणती धोरण मंजूर केले ज्याचे लक्ष्य ₹१०,००० कोटी गुंतवणूक आहे?
A) EV Policy
B) Artificial Intelligence Policy
C) Semiconductor Policy
D) Tourism Policy
Answer: B
स्पष्टीकरण: AI Policy चा उद्देश इकोसिस्टम, नवोन्मेष, गुंतवणूक आणि रोजगार वाढवणे आहे.
9. NDMA ने मे २०२६ च्या सुरुवातीला nationwide काय चाचणी केली?
A) भूकंप पूर्व चेतावणी
B) Cell Broadcast Alert System (‘Emergency Alert’)
C) पूर बचाव ड्रिल
D) सायबर सुरक्षा प्रोटोकॉल
Answer: B
स्पष्टीकरण: मोबाइल नेटवर्कद्वारे आपत्ती अलर्ट पोहोच मजबूत करण्यासाठी ही चाचणी घेण्यात आली.
10. मे २०२६ च्या सुरुवातीला कमर्शियल LPG सिलिंडरच्या किमतीत किती वाढ झाली?
A) ₹२००
B) ₹९९३
C) ₹५००
D) कोणताही बदल नाही
Answer: B
स्पष्टीकरण: तेल विपणन कंपन्यांनी व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमती वाढवल्या, तर घरगुती सिलिंडर अपरिवर्तित राहिले.
11. मे २०२६ च्या सुरुवातीला स्ट्रेट ऑफ होर्मुजमध्ये तणाव मुख्यतः कोणत्या संघर्षामुळे होता?
A) रशिया-युक्रेन
B) US-इज्रायल आणि इराण (ब्लॉकेड)
C) चीन-तैवान
D) भारत-पाकिस्तान
Answer: B
स्पष्टीकरण: इराणने स्ट्रेट ऑफ होर्मुज ब्लॉक केल्यामुळे जागतिक तेल व्यापार प्रभावित झाला.
12. १ मे २०२६ पासून कोणते देश OPEC मधून बाहेर पडले?
A) सौदी अरेबिया
B) UAE
C) व्हेनेझुएला
D) नायजेरिया
Answer: B
स्पष्टीकरण: UAE ने OPEC आणि OPEC+ मधून बाहेर पडण्याची घोषणा केली.
13. कैलाश मानसरोवर यात्रा २०२६ कधी आयोजित आहे?
A) मार्च-मे
B) जून-ऑगस्ट
C) जानेवारी-मार्च
D) सप्टेंबर-नोव्हेंबर
Answer: B
स्पष्टीकरण: ही यात्रा परराष्ट्र मंत्रालयाने चीनच्या समन्वयाने आयोजित केली जाते.
14. Aarogya Maitri Disaster Management Cube कोणत्या देशात मानवीय उपक्रम म्हणून तैनात करण्यात आले?
A) श्रीलंका
B) जमैका
C) नेपाल
D) बांग्लादेश
Answer: B
स्पष्टीकरण: हे भारत-कॅरिबियन आरोग्य आणि आपत्ती सहकार्यामध्ये एक महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरले.
15. भारताने एप्रिल २०२६ च्या शेवटी २०२६-२७ साठी Bilateral Military Cooperation Plan कोणत्या देशासोबत आदान-प्रदान केला?
A) USA
B) व्हिएतनाम (किंवा प्रमुख संरक्षण भागीदार)
C) रशिया
D) फ्रान्स
Answer: B
स्पष्टीकरण: रणनीतिक भागीदारासोबत संरक्षण संबंध मजबूत केले गेले.
16. २०२६ मध्ये BEA Global Forum चे अध्यक्ष कोण निवडले गेले?
A) एक वरिष्ठ भारतीय राजनयिक
B) भास्कर ज्योति सोनोवाल
C) BRICS प्रतिनिधी
D) UN अधिकारी
Answer: B
स्पष्टीकरण: BRICS Entrepreneurs Alliance अंतर्गत MSME विकास आणि जागतिक व्यापारावर भर.
17. Panchayat Advancement Index (PAI) 2.0 किती पंचायतांच्या कामगिरीचे मूल्यमापन करतो?
A) ५०,०००
B) २.५ लाखांपेक्षा अधिक
C) १ लाख
D) सर्व ग्राम पंचायती
Answer: B
स्पष्टीकरण: सर्वांगीण कामगिरी मूल्यमापनासाठी हा निर्देशांक जारी करण्यात आला.
18. NSO सर्वे २०२६ मध्ये कोणत्या क्षेत्रातील सुधारणांवर प्रकाश टाकतो?
A) शिक्षण
B) आरोग्य सेवा
C) गृहनिर्माण
D) स्वच्छता
Answer: B
स्पष्टीकरण: आरोग्य सेवा उपलब्धतेवर राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाचे निष्कर्ष.
19. २०२६ मध्ये UPI ने किती वर्षे पूर्ण केली?
A) ८
B) १०
C) १२
D) १५
Answer: B
स्पष्टीकरण: २०१६ मध्ये सुरू झालेला UPI जागतिक डिजिटल पेमेंट्सचा बेंचमार्क बनला आहे.
20. २०२६ Miami Grand Prix कोणी जिंकला?
A) Max Verstappen
B) Lando Norris
C) Kimi Antonelli (Mercedes)
D) Oscar Piastri
Answer: C
स्पष्टीकरण: Kimi Antonelli ने Miami GP जिंकला आणि आपली मजबूत २०२६ सीझन सुरू ठेवली. Lando Norris दुसऱ्या स्थानावर राहिला.
21. EPFO मे २०२६ पासून PF काढणी कोणत्या पद्धतीने त्वरित करण्यास सुरुवात करत आहे?
A) फक्त NEFT
B) UPI आणि ATM
C) चेक
D) बँक ड्राफ्ट
Answer: B
स्पष्टीकरण: EPFO 3.0 सुधारणांअंतर्गत वेगवान आणि डिजिटल सुविधा.
22. RBI ने डिजिटल पेमेंट्ससाठी कठोर दोन-घटक प्रमाणीकरण (डायनॅमिक एलिमेंट्ससह) कधीपासून अनिवार्य केले?
A) १ एप्रिल २०२६
B) १ मे २०२६
C) १ जून २०२६
D) १ जानेवारी २०२६
Answer: A
स्पष्टीकरण: फसवणुकीविरुद्ध सुरक्षा वाढवण्यासाठी.
23. NASM-SR म्हणजे काय, ज्याची एप्रिल २०२६ च्या शेवटी यशस्वी चाचणी झाली?
A) भारताचे पहिले स्वदेशी हेलिकॉप्टर-लाँच्ड अँटी-शिप मिसाइल (शॉर्ट रेंज)
B) सतह ते हवा मिसाइल
C) लष्करासाठी बॅलिस्टिक मिसाइल
D) हवाई दलासाठी क्रूझ मिसाइल
Answer: A
स्पष्टीकरण: DRDO आणि भारतीय नौदलाने ओडिशा किनाऱ्याजवळ Sea King हेलिकॉप्टरवरून Naval Anti-Ship Missile–Short Range (NASM-SR) चे पहिले salvo launch (लगोपाठ दोन मिसाइल) यशस्वी केले.
24. मेघालयात २०२६ मध्ये कोणत्या दोन नवीन फायरफ्लाय प्रजाती शोधल्या गेल्या?
A) Diaphanes meghalayanus आणि Diaphanes mawlynnong
B) Luciola meghalaya आणि Pteroptyx khasi
C) Lampyris indica आणि Photinus assamensis
D) Sclerotia firefly variants
Answer: A
स्पष्टीकरण: पूर्व खासी हिल्समध्ये या दोन नवीन प्रजाती शोधल्या गेल्या, ज्यामुळे भारताच्या जैवविविधतेत वाढ झाली.
25. पीएम नरेंद्र मोदी यांनी २९ एप्रिल २०२६ रोजी उत्तर प्रदेशातील हरदोई येथे कोणते प्रमुख पायाभूत सुविधा प्रकल्पाचे उद्घाटन केले?
A) पूर्वांचल एक्सप्रेसवे
B) ५९४ किमी लांबीचा गंगा एक्सप्रेसवे (मेरठ ते प्रयागराज)
C) दिल्ली-मुंबई एक्सप्रेसवे
D) लखनऊ-कानपूर एक्सप्रेसवे
उत्तर: B
स्पष्टीकरण: सुमारे ₹३७,००० कोटी खर्च करून बांधलेला हा ६ पदरी ग्रीनफील्ड गंगा एक्सप्रेसवे (५९४ किमी) उत्तर प्रदेशातील १२ जिल्ह्यांमधील कनेक्टिव्हिटी वाढवणारा प्रमुख प्रकल्प आहे. हा एक्सप्रेसवे मेरठ ते प्रयागराज या मार्गावर आहे.