Current Affairs 13th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
On 13 Oct 2026
Current Affairs 6th April 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. राजा रवी वर्मा यांच्या कोणत्या चित्राची अप्रैल २०२६ मध्ये सफ्रॉनआर्ट लिलावात रेकॉर्ड ₹१६७.२ कोटींना विक्री झाली?
A) शकुंतला
B) नायर लेडी अडॉर्निंग हर हेअर
C) यशोदा आणि कृष्ण
D) दमयंती
Answer: C) यशोदा आणि कृष्ण
स्पष्टीकरण: एप्रिल २०२६ मध्ये राजा रवी वर्मा यांचे “यशोदा आणि कृष्ण” हे चित्र सफ्रॉनआर्ट लिलावात ₹१६७.२ कोटींना विकले गेले, ज्याने त्यांच्या पौराणिक चित्रांवर जागतिक मागणी दर्शविली. वर्मा (१८४८ मध्ये केरळमध्ये जन्मलेले) यांनी भारतात ऑइल पेंटिंग आणि लिथोग्राफिक प्रिंटिंगचा पाया घातला.
2. एप्रिल २०२६ पर्यंत नमो ड्रोन दीदी योजना (NDDY) अंतर्गत ड्रोन पायलट म्हणून प्रशिक्षित महिलांच्या स्वयंसहायता गट (SHG) सदस्यांची सर्वाधिक संख्या असलेला राज्य कोणता आहे?
A) उत्तर प्रदेश
B) कर्नाटक
C) तामिळनाडू
D) महाराष्ट्र
Answer: B) कर्नाटक
स्पष्टीकरण: कर्नाटकमध्ये १४५ SHG सदस्यांना प्रशिक्षण देण्यात आले आहे (कोप्पल जिल्ह्यात सर्वाधिक १३). ही योजना DAY-NRLM अंतर्गत महिलांच्या SHG ला १५,००० ड्रोन वितरित करते, ज्यात ८०% केंद्र सरकारची मदत आहे, जेणेकरून ते शेतकऱ्यांना भाड्याने ड्रोन सेवा देऊ शकतील.
3. आर्थिक वर्ष २०२४-२५ मध्ये भारताच्या समुद्री खाद्य निर्यातीचे सर्वात मोठे गंतव्यस्थान कोणते देश होते, ज्याने एकूण मूल्याच्या एक-तृतीयांशापेक्षा जास्त हिस्सा घेतला?
A) चीन
B) जपान
C) युरोपियन युनियन
D) युनायटेड स्टेट्स
Answer: D) युनायटेड स्टेट्स
स्पष्टीकरण: अमेरिकेने भारताच्या समुद्री खाद्य निर्यातीचा (एकूण ₹६२,४०८ कोटी) ३६.४२% हिस्सा घेतला. श्रिम्प प्रमुख होता (₹४३,३३४ कोटी). भारत जगातील दुसरा सर्वात मोठा एक्वाकल्चर उत्पादक आहे.
4. एप्रिल–ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीसाठी भारत सरकार फ्लोटिंग रेट बॉन्ड २०२८ (FRB २०२८) साठी RBI ने घोषित केलेली कूपन दर किती आहे?
A) ५.७५%
B) ६.००%
C) ६.१७%
D) ६.५०%
Answer: C) ६.१७%
स्पष्टीकरण: RBI ने ४ एप्रिल ते ३ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीसाठी दर ६.१७% वार्षिक निश्चित केला (०.६४% फिक्स्ड स्प्रेड + मागील तीन १८२-दिवसीय T-बिल लिलावांचा सरासरी WAY).
5. ४ एप्रिल रोजी साजरा करण्यात आलेल्या २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय माइन जागरूकता दिवसाचे थीम काय आहे?
A) अॅक्शन थ्रू पीस
B) इन्वेस्ट इन पीस; इन्वेस्ट इन माइन अॅक्शन
C) ग्लोबल सेफ्टी फर्स्ट
D) लँडमाइन-फ्री वर्ल्ड
Answer: B) इन्वेस्ट इन पीस; इन्वेस्ट इन माइन अॅक्शन
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्र या दिवसाला (२००५ मध्ये घोषित, २००६ मध्ये प्रथम साजरा) खाण साफसफाई आणि पीडितांच्या मदतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी साजरा करतात.
6. भारतीय नौदलाने नुकतेच कमीशन केलेले INS अरिधमान कोणत्या वर्गातील पाणबुडी आहे?
A) कलवरी क्लास
B) स्कॉर्पीन क्लास
C) चक्र क्लास
D) अरिहंत क्लास
Answer: D) अरिहंत क्लास
स्पष्टीकरण: INS अरिधमान (S4), अॅडव्हान्स्ड टेक्नॉलॉजी व्हेसल प्रोजेक्ट अंतर्गत तिसरी स्वदेशी SSBN, एप्रिल २०२६ मध्ये विशाखापट्टणम येथे राजनाथ सिंह यांनी कमीशन केली. त्यात सुमारे ७०% स्वदेशी सामग्री आहे आणि K-4/K-15 SLBM साठी व्हर्टिकल लाँच ट्यूब आहेत.
7. शिक्षण मंत्रालयाने नुकतेच NCERT ला कोणत्या कायद्यांतर्गत ‘डीम्ड टू बी युनिव्हर्सिटी’ घोषित केले?
A) UGC कायदा, १९५६ (कलम ३)
B) NEP २०२०
C) AICTE कायदा
D) राष्ट्रीय शिक्षण धोरण कायदा
Answer: A) UGC कायदा, १९५६ (कलम ३)
स्पष्टीकरण: ३० मार्च २०२६ रोजी NCERT आणि त्याच्या सहा RIE ला डीम्ड युनिव्हर्सिटीचा दर्जा देण्यात आला, ज्यामुळे ते डिप्लोमा, पदवी, पदव्युत्तर आणि PhD अभ्यासक्रम चालवू शकतील तसेच अभ्यासक्रम कार्य सुरू ठेवू शकतील.
8. एप्रिल २०२६ मध्ये भारत आणि दक्षिण कोरियाने कोणत्या क्षेत्रात कौशल्य विकासासाठी प्लान ऑफ इंप्लिमेंटेशन (PoI) वर स्वाक्षरी केली?
A) शिपबिल्डिंग आणि समुद्री क्षेत्र
B) आयटी आणि सॉफ्टवेअर
C) नवीकरणीय ऊर्जा
D) ऑटोमोबाइल उत्पादन
Answer: A) शिपबिल्डिंग आणि समुद्री क्षेत्र
स्पष्टीकरण: २ एप्रिल २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे MoPSW आणि KOICA यांनी स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे मॅरीटाइम अमृत काल विजन २०४७ ला आधार मिळेल.
9. एप्रिल २०२६ मध्ये ७५ वर्ष पूर्ण करणाऱ्या कोणत्या संस्थेच्या सन्मानार्थ ₹५ चा स्मारक टपाल तिकिट जारी करण्यात आले?
A) पोस्टल ट्रेनिंग सेंटर (PTC), सहारनपूर
B) इंडिया पोस्ट पेमेंट्स बँक
C) स्पीड पोस्ट
D) इंडिया पोस्ट ग्रामीण डाक सेवक
Answer: A) पोस्टल ट्रेनिंग सेंटर (PTC), सहारनपूर
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया यांनी PTC सहारनपूर (स्थापना २ एप्रिल १९५१) च्या प्लॅटिनम जुबली निमित्त टिकिट जारी केले.
10. नुकतेच DoT च्या SAMPANN प्लॅटफॉर्मला पेन्शन व्यवस्थापनासाठी कोणत्या दोन संस्थांनी स्वीकारले?
A) गोवा सरकार आणि कोचीन पोर्ट अथॉरिटी
B) कर्नाटक सरकार आणि मुंबई पोर्ट
C) केरळ सरकार आणि चेन्नई पोर्ट
D) महाराष्ट्र सरकार आणि पारादीप पोर्ट
Answer: A) गोवा सरकार आणि कोचीन पोर्ट अथॉरिटी
स्पष्टीकरण: एप्रिल २०२६ मध्ये क्लाउड-आधारित डिजिटल पेन्शन वितरणासाठी MoU स्वाक्षरी करण्यात आली.
11. केंद्रीय राज्यमंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी एप्रिल २०२६ मध्ये BIRAC-BioNEST इन्क्युबेशन सेंटर कोणत्या संस्थेत लाँच केले?
A) CSIR-CFTRI, म्हैसूर
B) CSIR-IICT, हैदराबाद
C) IIT दिल्ली
D) NIFTEM
Answer: A) CSIR-CFTRI, म्हैसूर
स्पष्टीकरण: हे केंद्र फूड बायोप्रोसेसिंग आणि बायोटेक्नॉलॉजी क्षेत्रातील स्टार्टअप्सला प्रोत्साहन देईल; RKVY अंतर्गत हॉस्टलची पायाभरणी देखील करण्यात आली.
12. RBI ने आर्थिक वर्ष २७ च्या पहिल्या तिमाहीसाठी (एप्रिल–जून २०२६) सूचक कर्ज कॅलेंडर जारी केले. राज्ये/केंद्रशासित प्रदेश किती रक्कम उभारतील?
A) ₹२.५४ लाख कोटी
B) ₹१.५० लाख कोटी
C) ₹३.०० लाख कोटी
D) ₹२.०० लाख कोटी
Answer: A) ₹२.५४ लाख कोटी
स्पष्टीकरण: RBI ने नऊ राज्यांसाठी पायलट बेंचमार्क इश्यूअन्स स्ट्रॅटेजी सुरू केली.
13. एप्रिल २०२६ मध्ये RBI ने जारी केलेल्या आकडेवारीनुसार डिसेंबर २०२५ तिमाहीत भारताचे CASA प्रमाण किती होते?
A) ३७.९% (२ वर्षांचा नीचांक)
B) ४०.१%
C) ४२.५%
D) ३५.०%
Answer: A) ३७.९% (२ वर्षांचा नीचांक)
स्पष्टीकरण: उच्च-उत्पन्न साधनांकडे झालेल्या शिफ्टमुळे घसरण; बँक ठेवींमध्ये १०% वार्षिक वाढ झाली.
14. एप्रिल २०२६ मध्ये भारताने किती वर्षांनंतर पेमेंट संबंधित समस्या न येता ईरानी तेलाची पहिली खरेदी पूर्ण केली?
A) सात वर्षे
B) पाच वर्षे
C) दहा वर्षे
D) तीन वर्षे
Answer: A) सात वर्षे
स्पष्टीकरण: निर्बंध असूनही, याने ऊर्जा कूटनीतीची मजबुती दर्शविली.
15. RBI ने सध्याच्या कालावधीसाठी भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज किती टक्के लावला (एप्रिल २०२६ अपडेट)?
A) ७.४%
B) ६.८%
C) ७.०%
D) ८.०%
Answer: A) ७.४%
स्पष्टीकरण: घरगुती मागणीची मजबुती आणि जागतिक व्यापारामुळे, भू-राजकीय जोखमींनंतरही.
16. RBI ने ४% CPI लक्ष्य (±२% बँड) सह मुद्रास्फीती लक्ष्यीकरण चौकट कोणत्या कालावधीसाठी वाढवली?
A) १ एप्रिल २०२६ ते ३१ मार्च २०३१
B) फक्त २०२५-२६
C) फक्त २०२६-२७
D) २०२७-३२
Answer: A) १ एप्रिल २०२६ ते ३१ मार्च २०३१
स्पष्टीकरण: सरकारने लवचिक मुद्रास्फीती लक्ष्यीकरणाबाबत वचनबद्धता दर्शविली.
17. RBI MPC ने आपल्या नवीनतम पुनरावलोकनात रेपो दर कोणत्या पातळीवर कायम ठेवला (एप्रिल २०२६ संदर्भ)?
A) ५.२५% (न्यूट्रल स्टँन्स)
B) ६.००%
C) ५.५०%
D) ४.७५%
Answer: A) ५.२५% (न्यूट्रल स्टँन्स)
स्पष्टीकरण: फेब्रुवारी २०२५ पासून १२५ बीपीएस कपातीनंतर; GDP वाढीचा अंदाज ७.४% आहे.
18. मल्टी-हॅझर्ड अर्ली वॉर्निंग डिसीजन सपोर्ट सिस्टम (MH-EWDSS) चा विकास कोणत्या संस्थेने केला?
A) भारत मौसम विज्ञान विभाग
B) ISRO
C) NDMA
D) DRDO
Answer: A) भारत मौसम विज्ञान विभाग
स्पष्टीकरण: आपत्ती तयारीसाठी नुकतेच तैनात करण्यात आले.
19. नुकतेच बातम्यात आलेल्या न्यूकॅसल डिसीजचे कारण कोणते एजंट आहे?
A) विषाणू
B) बॅक्टेरिया
C) फंगस
D) प्रोटोझोआ
Answer: A) विषाणू
स्पष्टीकरण: कोंबडीपालनातील विषाणूजन्य आजार, अलीकडील कृषी अलर्टमध्ये उल्लेखित.
20. SAMPANN प्लॅटफॉर्म कोणत्या विभागाची प्रमुख योजना आहे?
A) दूरसंचार विभाग (DoT)
B) वित्त मंत्रालय
C) श्रम मंत्रालय
D) पेन्शन विभाग
Answer: A) दूरसंचार विभाग (DoT)
स्पष्टीकरण: क्लाउड-आधारित पेन्शन व्यवस्थापन प्रणाली, आता राज्ये/PSU द्वारे स्वीकारली जात आहे.
21. २०२६ च्या नॅशनल लेव्हल अॅडव्हान्स्ड अॅग्रीकल्चर फेस्टिवलचे आयोजन कोणत्या राज्यात झाले?
A) मध्य प्रदेश
B) राजस्थान
C) गुजरात
D) कर्नाटक
Answer: A) मध्य प्रदेश
स्पष्टीकरण: रायसेन जिल्ह्यातील दसरा ग्राउंडवर ११ ते १३ एप्रिल २०२६ दरम्यान राष्ट्रीय स्तराचे अॅडव्हान्स्ड अॅग्रीकल्चर फेस्टिवल-एक्झिबिशन आणि ट्रेनिंग आयोजित करण्यात येणार आहे.
22. एप्रिल २०२६ मध्ये INS तारागिरी कोठे कमीशन करण्यात आली?
A) विशाखापट्टणम
B) मुंबई
C) कोची
D) चेन्नई
Answer: A) विशाखापट्टणम
स्पष्टीकरण: INS तारागिरी (F41), प्रोजेक्ट १७A (निलगिरी-क्लास) चा चौथा स्टेल्थ फ्रिगेट, ३ एप्रिल २०२६ रोजी विशाखापट्टणम नौदल डॉकयार्ड येथे रक्षा मंत्री राजनाथ सिंह यांनी भारतीय नौदलात कमीशन केले.
23. कर साथी AI-सक्षम करदाता सहायता प्लॅटफॉर्मचे उद्घाटन कोणत्या संस्थेने केले?
A) इनकम टॅक्स विभाग
B) RBI
C) CBIC
D) NITI आयोग
Answer: A) इनकम टॅक्स विभाग
स्पष्टीकरण: इनकम टॅक्स विभागाने (CBDT अंतर्गत) एप्रिल २०२६ च्या सुरुवातीला (सुमारे २ एप्रिल) कर साथी लाँच केले.
24. खेलो इंडिया ट्रायबल गेम्स २०२६ मध्ये पदक तालिकेत कोणता राज्य अव्वल राहिले?
A) ओडिशा
B) कर्नाटक
C) महाराष्ट्र
D) झारखंड
Answer: B) कर्नाटक
स्पष्टीकरण: कर्नाटकने खेलो इंडिया ट्रायबल गेम्स २०२६ (रायपूर, छत्तीसगढ येथे आयोजित) मध्ये एकूण पदक तालिकेत अव्वल स्थान मिळवले (२३ सुवर्ण, ८ रौप्य, ७ कांस्य - एकूण ३८ पदके), ओडिशा (२१ सुवर्ण) आणि झारखंड (१६ सुवर्ण) पेक्षा पुढे.
२5. मिन आंग ह्लाइंग यांना नुकतेच कोणत्या देशाचे राष्ट्रपती म्हणून निवडण्यात आले?
A) म्यानमार
B) बांगलादेश
C) श्रीलंका
D) इंडोनेशिया
Answer: A) म्यानमार
स्पष्टीकरण: सीनियर जनरल मिन आंग ह्लाइंग, २०२१ च्या तख्तापलट नंतर म्यानमारचे जंटा नेते, ३ एप्रिल २०२६ रोजी देशाचे ११वे राष्ट्रपती म्हणून निवडले गेले.