Current Affairs in Gujarati 13th October 2026 : Current GK
1. વર્ષ 2026માં અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ મેમોરિયલ પુરસ્કાર સંયુક્ત રીતે કોને આપવામાં આવ્યો?
A) જોસેફ સ્ટિગ્લિટ્ઝ અને પૉલ ક્રુગમેન
B) રોબર્ટ અર્નેસ્ટ હોલ અને માઇકલ ડીન વુડફોર્ડ
C) એસ્થર ડુફ્લો અને અભિજિત બેનર્જી
D) થોમસ પિકેટી અને ગેબ્રિયલ ઝુકમેન
Answer; B) રોબર્ટ અર્નેસ્ટ હોલ અને માઇકલ ડીન વુડફોર્ડ
स्पष्टीकरण: વ્યાપક આર્થિક સ્થિરતાના સૂક્ષ્મ આર્થિક પાયાના અભ્યાસમાં તેમના કાર્ય બદલ તેમને આ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો.
2. ઑક્ટોબર 2026માં રિયાધના કિંગ ખાલિદ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક પર વારંવાર કરવામાં આવેલા બેલિસ્ટિક મિસાઇલ હુમલાઓની જવાબદારી કયા જૂથે સ્વીકારી?
A) હિઝબુલ્લાહ
B) હૂતી (અન્સાર અલ્લાહ)
C) ISIS-K
D) તાલિબાન
Answer; B) હૂતી (અન્સાર અલ્લાહ)
स्पष्टीकरण: ઈરાન સમર્થિત હૂતી જૂથે રિયાધના હવાઈ મથક પર થયેલા અનેક હુમલાઓની જવાબદારી સ્વીકારી હતી. આ હુમલાઓને કારણે જાનહાનિ અને વિમાની સેવાઓમાં વિક્ષેપ પડ્યાના અહેવાલો આવ્યા હતા.
3. ઑક્ટોબર 2026માં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા દૈનિક અમેરિકી ડૉલરની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે કઈ ભારતીય જાહેર ક્ષેત્રની તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને વિશેષ વિદેશી હૂંડિયામણની સુવિધા આપવામાં આવી?
A) ONGC, ઓઇલ ઇન્ડિયા અને GAIL
B) IOCL, HPCL અને BPCL
C) રિલાયન્સ, નાયરા અને HPCL
D) IOCL, BPCL અને GAIL
Answer; B) IOCL, HPCL અને BPCL
स्पष्टीकरण: ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ અને ભારત પેટ્રોલિયમ માટે વિશેષ વિદેશી હૂંડિયામણની સુવિધાની જાહેરાત કરી હતી.
4. તરંગ શક્તિ-2026 નામની બહુરાષ્ટ્રીય હવાઈ સૈન્ય કવાયતનું આયોજન કયા દેશે કર્યું?
A) ફ્રાન્સ
B) ભારત
C) ઑસ્ટ્રેલિયા
D) જાપાન
Answer; B) ભારત
स्पष्टीकरण: આ બહુરાષ્ટ્રીય હવાઈ સૈન્ય કવાયતનું આયોજન રાજસ્થાનના જોધપુર એરફોર્સ સ્ટેશન ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું.
5. ઑક્ટોબર 2026માં INS સહ્યાદ્રી રશિયાના વ્લાદિવોસ્તોક ખાતે કઈ દ્વિપક્ષીય નૌકાદળ કવાયતમાં ભાગ લેવા પહોંચ્યું?
A) માલાબાર
B) ઇન્દ્ર-2026
C) વરુણ
D) કોંકણ
Answer; B) ઇન્દ્ર-2026
स्पष्टीकरण: ભારતીય નૌકાદળનું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ INS સહ્યાદ્રી ભારત અને રશિયા વચ્ચે યોજાયેલી દ્વિપક્ષીય નૌકાદળ કવાયત ઇન્દ્ર-2026માં સામેલ થયું હતું.
6. ઑક્ટોબર 2026માં ભારતના કયા બંદરના યાંત્રિક કોલસા હેન્ડલિંગ પ્લાન્ટે એક દિવસમાં 1,40,022 મેટ્રિક ટન કોલસાનું લોડિંગ કરીને નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો?
A) મુન્દ્રા બંદર
B) પારાદીપ બંદર
C) વિશાખાપટ્ટનમ બંદર
D) કંડલા બંદર
Answer; B) પારાદીપ બંદર
स्पष्टीकरण: ઓડિશામાં આવેલા પારાદીપ પોર્ટ ઑથોરિટીએ એક દિવસમાં 1,40,022 મેટ્રિક ટન કોલસાનું લોડિંગ કરીને પોતાનો અગાઉનો રેકોર્ડ તોડ્યો હતો.
7. ઑક્ટોબર 2026માં દિલ્હી પોલીસે કયા પ્રસિદ્ધ સ્થળને નિયુક્ત વિરોધ પ્રદર્શન સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કર્યું?
A) ઇન્ડિયા ગેટ
B) જંતરમંતર
C) રામલીલા મેદાન
D) બોટ ક્લબ
Answer; B) જંતરમંતર
स्पष्टीकरण: વિરોધ પ્રદર્શનો માટે વૈકલ્પિક સ્થળો તરીકે રામલીલા મેદાન, બુરાડી મેદાન અને પૂર્વ દિલ્હીમાં આવેલા CBD મેદાનનાં નામ જણાવવામાં આવ્યાં હતાં.
8. ઑક્ટોબર 2026માં એસ્ટોનિયાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કોણે પદભાર સંભાળ્યો?
A) અલાર કારિસ
B) ઉલ્લે મદિસે
C) કાજા કલ્લાસ
D) ટૂમસ હેન્ડ્રિક ઇલ્વેસ
Answer; B) ઉલ્લે મદિસે
स्पष्टीकरण: એસ્ટોનિયાની સંસદ રિગિકોગુ દ્વારા ચૂંટાયા બાદ ઉલ્લે મદિસેએ અલાર કારિસનું સ્થાન લીધું હતું.
9. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઑક્ટોબર 2026માં કયા બે દેશો વચ્ચે ઊર્જા યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી?
A) ઇઝરાયેલ અને ઈરાન
B) રશિયા અને યુક્રેન
C) સાઉદી અરેબિયા અને યમન
D) ભારત અને પાકિસ્તાન
Answer; B) રશિયા અને યુક્રેન
स्पष्टीकरण: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે રશિયા અને યુક્રેન ઊર્જા સંબંધિત સ્થળો પરના હુમલાઓ રોકવા માટે સંમત થયાં છે. જોકે, આ કરારની વિગતો અને તેની સંપૂર્ણ પુષ્ટિ અંગે મર્યાદિત માહિતી ઉપલબ્ધ હતી.
10. પ્રધાનમંત્રી ધન-ધાન્ય કૃષિ યોજના (PMDDKY)એ ઑક્ટોબર 2026માં પોતાનું પ્રથમ વર્ષ પૂર્ણ કર્યું. આ યોજનાનું મુખ્ય પરિણામ શું નોંધાયું?
A) કૃષિ નિકાસમાં ઘટાડો
B) 100 જિલ્લાઓના સરેરાશ સંયુક્ત સ્કોરમાં વધારો
C) કૃષિ સબસિડી સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવી
D) PM-KISAN યોજના સાથે વિલીનીકરણ
Answer; B) 100 જિલ્લાઓના સરેરાશ સંયુક્ત સ્કોરમાં વધારો
स्पष्टीकरण: આ યોજના હેઠળ પસંદ કરાયેલા 100 જિલ્લાઓના સરેરાશ સંયુક્ત સ્કોરમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું.
11. ઑક્ટોબર 2026માં કુદરતી સંસાધનોના ઉચ્ચ-રિઝોલ્યુશન મૂલ્યાંકન માટેનો કયો ભારત-ફ્રાન્સ સંયુક્ત ઉપગ્રહ પ્રોજેક્ટ અમલીકરણના અદ્યતન તબક્કામાં હોવાનું જણાવાયું?
A) નિસાર (NISAR)
B) ત્રિશ્ના (TRISHNA)
C) કાર્ટોસેટ-3 (CARTOSAT-3)
D) EOS-06
Answer; B) ત્રિશ્ના (TRISHNA)
स्पष्टीकरण: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO)ના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ત્રિશ્ના ઉપગ્રહ પ્રોજેક્ટ પ્રક્ષેપણની દિશામાં આગળ વધી રહ્યો હતો.
12. ઑક્ટોબર 2026માં પાકિસ્તાનની સંઘીય સરકારે કયા પ્રાંતમાં કટોકટી લાદીને પ્રાંતીય વહીવટને સ્થગિત કર્યો?
A) પંજાબ
B) સિંધ
C) ખૈબર પખ્તૂનખ્વા
D) બલૂચિસ્તાન
Answer; C) ખૈબર પખ્તૂનખ્વા
स्पष्टीकरण: આ દરમિયાન પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઇન્સાફ (PTI)ના સેંકડો સભ્યોને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલો આવ્યા હતા. તેમાં ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી સોહેલ અફ્રિદીનો પણ સમાવેશ થતો હોવાનું જણાવાયું હતું.
13. ઑક્ટોબર 2026માં UNICEF ઇન્ડિયાના સેલિબ્રિટી એડવોકેટ તરીકે કોની નિમણૂક કરવામાં આવી?
A) વિરાટ કોહલી
B) સ્મૃતિ મંધાના
C) પી. વી. સિંધુ
D) નીરજ ચોપરા
Answer; B) સ્મૃતિ મંધાના
स्पष्टीकरण: ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર સ્મૃતિ મંધાનાને UNICEF ઇન્ડિયાના સેલિબ્રિટી એડવોકેટ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવી હતી.
14. આગામી પેઢીના ઑફશોર પેટ્રોલ વેસલ (યાર્ડ 3040)નું શ્રેયસ નામથી કયા શિપયાર્ડમાં જળાવતરણ કરવામાં આવ્યું?
A) મઝગાંવ ડૉક
B) ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (GRSE), કોલકાતા
C) કોચીન શિપયાર્ડ
D) હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ
Answer; B) ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (GRSE), કોલકાતા
स्पष्टीकरण: શ્રેયસ નામના આગામી પેઢીના ઑફશોર પેટ્રોલ વેસલનું જળાવતરણ કોલકાતામાં આવેલા ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (GRSE) ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું.
15. ઑક્ટોબર 2026માં મેક્સિકોના દરિયાકાંઠે ત્રાટકેલા અને લોકોનાં મૃત્યુનું કારણ બનેલા બે વાવાઝોડાંનાં નામ કયાં હતાં?
A) હેલેન અને મિલ્ટન
B) રેચલ અને સિમોન
C) ઓટિસ અને નોર્મા
D) ઇયાન અને નિકોલ
Answer; B) રેચલ અને સિમોન
स्पष्टीकरण: રેચલ અને સિમોન નામનાં વાવાઝોડાંને કારણે મેક્સિકોના ગેરેરો અને બાજા કેલિફોર્નિયા વિસ્તારોમાં જાનહાનિ થયાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા.
16. ભારતીય તમિલ મૂળનાં દક્ષિણ આફ્રિકાનાં ન્યાયવિદ્ નાવી પિલ્લાઈને વર્ષ 2026માં કયો મહત્ત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો?
A) સાહિત્યનો નોબેલ પુરસ્કાર
B) નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર
C) રાઇટ લાઇવલીહુડ પુરસ્કાર
D) સખારોવ પુરસ્કાર
Answer; B) નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર
स्पष्टीकरण: આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને જવાબદારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટેના તેમના કાર્ય બદલ નાવી પિલ્લાઈને સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં હોવાનું જણાવાયું હતું.
17. કેનેડાનાં કવયિત્રી એન કાર્સનને વર્ષ 2026માં કઈ શ્રેણીમાં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો?
A) શાંતિ
B) સાહિત્ય
C) ભૌતિકશાસ્ત્ર
D) રસાયણશાસ્ત્ર
Answer; B) સાહિત્ય
स्पष्टीकरण: એન કાર્સનને સાહિત્યનો નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો. એલિસ મનરો પછી આ પુરસ્કાર મેળવનાર તેઓ બીજા કેનેડિયન મહિલા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું.
18. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ઑક્ટોબર 2026માં ₹13,000 કરોડથી વધુની વિકાસ યોજનાઓનું ઉદ્ઘાટન અને શિલાન્યાસ કયા રાજ્યમાં કર્યો?
A) મહારાષ્ટ્ર
B) તમિલનાડુ
C) કર્ણાટક
D) ગુજરાત
Answer; B) તમિલનાડુ
स्पष्टीकरण: આ કાર્યક્રમ ચેન્નાઈમાં આવેલી IIT મદ્રાસ ખાતે યોજાયો હતો. તેમાં ચેન્નાઈ મેટ્રોના બીજા તબક્કાના કેટલાક માર્ગો સહિત અનેક વિકાસ યોજનાઓનો સમાવેશ થતો હતો.
19. કૉંકણ-26 ભારત અને કયા દેશ વચ્ચે યોજાતી દ્વિપક્ષીય દરિયાઈ સૈન્ય કવાયત છે?
A) ફ્રાન્સ
B) યુનાઇટેડ કિંગડમ
C) યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકા
D) ઑસ્ટ્રેલિયા
Answer; B) યુનાઇટેડ કિંગડમ
स्पष्टीकरण: કૉંકણ-26 કવાયત ઇંગ્લેન્ડના પ્લાયમાઉથના દરિયાકાંઠા નજીક યોજાઈ હતી. તેમાં ભારતીય નૌકાદળના INS ત્રિશૂલે ભાગ લીધો હતો.
20. કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળો (CAPF) સાથે સંબંધિત કયો કાયદો ઑક્ટોબર 2026ની શરૂઆતમાં અમલમાં આવ્યો અને IPS પ્રતિનિયુક્તિના ક્વોટાને લઈને ટીકાનો ભોગ બન્યો?
A) CAPF (સામાન્ય વહીવટ) અધિનિયમ, 2026
B) સીમા સુરક્ષા દળ અધિનિયમમાં સુધારો
C) CRPF પુનર્ગઠન અધિનિયમ
D) આસામ રાઇફલ્સ અધિનિયમ
Answer; A) CAPF (સામાન્ય વહીવટ) અધિનિયમ, 2026
स्पष्टीकरण: વરિષ્ઠ હોદ્દાઓ પર ભારતીય પોલીસ સેવા (IPS)ના અધિકારીઓ માટે પ્રતિનિયુક્તિનો ક્વોટા વધારવામાં આવ્યો હોવાના મુદ્દે CAPFના કેડર અધિકારીઓએ આ કાયદાનો વિરોધ કર્યો હતો.
21. ભારતીય વિજ્ઞાન સંસ્થા (IISc), બેંગલુરુએ વર્ષ 2026માં બહાર પાડવામાં આવેલી કઈ વૈશ્વિક યાદીમાં ભારતમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું?
A) QS વિશ્વ યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ
B) સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી-એલ્સેવિયર ટોચના 2% વૈજ્ઞાનિકોની યાદી
C) ટાઇમ્સ હાયર એજ્યુકેશન રેન્કિંગ
D) નેચર ઇન્ડેક્સ
Answer; B) સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી-એલ્સેવિયર ટોચના 2% વૈજ્ઞાનિકોની યાદી
स्पष्टीकरण: વર્ષ 2026ની આ યાદીમાં IIScએ જાહેર સંસ્થાઓ, ખાનગી સંસ્થાઓ અને ઉદ્યોગોની શ્રેણીઓમાં ભારતમાં ટોચનું સ્થાન મેળવ્યું હોવાનું જણાવાયું હતું.
22. અનુષ્કા યાદવે રાષ્ટ્રીય ઓપન ઍથ્લેટિક્સ ચેમ્પિયનશિપ 2026માં કઈ સ્પર્ધામાં રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ બનાવ્યો?
A) મહિલા ડિસ્કસ થ્રો
B) મહિલા હેમર થ્રો
C) મહિલા ભાલા ફેંક
D) મહિલા ગોળાફેંક
Answer; B) મહિલા હેમર થ્રો
स्पष्टीकरण: અનુષ્કા યાદવે મહિલા હેમર થ્રોમાં 66.53 મીટરનો થ્રો કરીને સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો અને રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ બનાવ્યો.
23. આ સમયગાળાની આસપાસ કોચી ખાતે ભારતીય નૌકાદળમાં સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ તરીકે કયા જહાજને ઔપચારિક રીતે સામેલ કરવામાં આવ્યું?
A) INS વિક્રાંત
B) INS મંગરોલ
C) INS ઇમ્ફાલ
D) INS સુરત
Answer; B) INS મંગરોલ
स्पष्टीकरण: INS મંગરોલને કોચી ખાતે ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. આ સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ શ્રેણીનું જહાજ છે.
24. મિઝોરમે આગામી વસ્તી ગણતરી દરમિયાન કયા જૂથની અલગથી ગણતરી કરવાનો નિર્ણય લીધો?
A) ચાના બગીચાઓમાં કામ કરતા શ્રમિકો
B) મ્યાનમાર, મણિપુર અને બાંગ્લાદેશમાંથી આવેલા શરણાર્થીઓ
C) માત્ર ચકમા સમુદાય
D) માત્ર બ્રૂ (રિયાંગ) સમુદાય
Answer; B) મ્યાનમાર, મણિપુર અને બાંગ્લાદેશમાંથી આવેલા શરણાર્થીઓ
स्पष्टीकरण: મિઝોરમમાં 38,000થી વધુ શરણાર્થીઓની આગામી વસ્તી ગણતરી દરમિયાન અલગથી ગણતરી કરવાની યોજના હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું.
25. ઑક્ટોબર 2026માં સુનીલ ભારતી મિત્તલને ફ્રાન્સનો કયો ઉચ્ચ સન્માન આપવામાં આવ્યો?
A) લીજન ઑફ ઑનર (શેવેલિયર)
B) ઑર્ડર ઑફ આર્ટ્સ એન્ડ લેટર્સ
C) ક્રોઇક્સ દ ગેર
D) મેડલ ઑફ ઑનર
Answer; A) લીજન ઑફ ઑનર (શેવેલિયર)
स्पष्टीकरण: ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને સુનીલ ભારતી મિત્તલને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રીય સન્માન લીજન ઑફ ઑનરના નાઇટ (શેવેલિયર) ખિતાબથી સન્માનિત કર્યા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું.